Ethisch advies 2: Keuze in de zorg

Advies van 20 december 1996

De vraag naar de rechtvaardige verdeling van de beschikbare middelen voor gezondheidszorg houdt zeer velen al geruime tijd bezig, ook de commissie voor ethiek van het VVI. Langdurige en diepgaande besprekingen van dit vraagstuk binnen deze commissie hebben geleid tot de hierna volgende visietekst. Het advies heeft een fundamenteel en algemeen karakter, waardoor concrete antwoorden op concrete vragen niet gegeven worden. Het advies is eerder bedoeld als een christelijk geïnspireerd ethisch denkkader waarbinnen diverse aspecten van de keuzeproblematiek op een verantwoorde wijze kunnen besproken worden. Getracht wordt inzichtelijk te maken dat het keuzevraagstuk een aantal fundamentele waardengeladen probleemsituaties in onze gezondheidszorg blootlegt. Sommige delen van de visietekst werden reeds uitgediept in het VVItijdschrift Hospitalia. Na de bespreking in de VVI-bestuurscolleges heeft de raad van beheer van het V.V.I dit advies goedgekeurd en de opdracht gegeven het te implementeren. De plaatselijke commissies voor medische ethiek hebben een belangrijke verantwoordelijkheid m.b.t. deze implementatie. Zij vormen de meest geschikte fora waarbinnen de ethische dialoog omtrent het keuzevraagstuk groeikansen krijgt. Tevens zullen zij de kritische toetsing aan de concrete instellingspraktijk van het algemeen ethisch denkkader dat in dit advies geformuleerd wordt, moeten begeleiden. Het lijkt ons dan ook noodzakelijk deze visietekst niet alleen te agenderen en te bespreken op de directie- en diensthoofdenvergaderingen, maar ook op de vergaderingen van de plaatselijke commissies voor medische ethiek of van de ethische werkgroepen. Het VVI hoopt met dit advies bij te dragen tot verdere reflectie over vragen i.v.m. keuzen in de zorg. Bij reflectie alléén moet het uiteraard niet blijven. Antwoorden op zulke vragen zullen hun uiteindelijke vertaling moeten vinden in herkenbare en werkbare vormen van solidariteit met de meest kwetsbaren onder ons; in een nauwkeurige bepaling van wie die kwetsbaren dan precies zijn en waarom ze dat zijn; in een bereikbaarheid van noodzakelijke en kwaliteitsvolle gezondheidszorg voor iedereen.