Ethisch advies 17: Waardegedreven ondernemen in de zorg

Ethisch advies van 20 juni 2014

Aansluitend bij een jarenlange traditie en in het kader van de belangwekkende maatschappelijke vraag naar de specifieke eigenheid en ethische identiteit van onze zorgvoorzieningen als sociale ondernemingen, heeft de Commissie voor Ethiek van Zorgnet Vlaanderen een grondige reflectie verricht over dit thema. Wat houdt het waardegedreven karakter van onze zorgvoorzieningen als sociale ondernemingen in? Welke organisatie-ethiek hanteert een waardegedreven zorgorganisatie in haar beleidsvoering? Wat zijn de inhoudelijke en procesmatige ijkpunten van een geïntegreerd ethisch beleid van zorgvoorzieningen en welke gevolgen heeft dit beleid voor de zorgvragers, familie, hulpverleners, medewerkers en de ruimere samenleving? Dit waren de centrale onderzoeksvragen. Het resultaat van deze reflectie vindt u in dit advies. Het advies biedt een ethisch geïnspireerd denkkader waarbinnen diverse aspecten van waardegedreven ondernemen in de zorg verder worden besproken op drie niveaus: (1) het niveau van de klinische zorgrelatie, (2) het niveau van de organisatie, (3) het niveau van de samenleving. Als zodanig voorziet het advies de krachtlijnen die van belang zijn bij een waardegedreven reflectie en actie binnen onze zorgorganisaties. De voorliggende tekst is een overkoepelende visietekst die uitklaart wat organisatie-ethiek is en hoe je die kan realiseren in de dagelijkse praktijk van zorg en zorgbeleid. Als dusdanig functioneert de tekst als een fundamentele structuur waaraan de gehele ethische werking binnen de organisatie kan worden opgehangen en afgetoetst. Het doel is het realiseren van een waardegedreven werking in alle nerven van de organisatie. Traditiegetrouw werd een ontwerp van het ethisch advies afgetoetst met een doelgerichte selectie van experten. We houden eraan hen en alle leden van de Commissie voor Ethiek van Zorgnet Vlaanderen te bedanken voor hun gewaardeerde inzet. Na bespreking in de bestuurscolleges van Zorgnet Vlaanderen heeft de raad van bestuur dit advies goedgekeurd en werd beslist dit document op te nemen als referentiedocument in het kader van de eigen werking rond de thematiek van waardegedreven ondernemen in de zorg. Omwille van het brede, omvattende en identiteitsbevragende karakter van dit advies nodigt de raad van bestuur van Zorgnet Vlaanderen u uit om dit advies te agenderen en te bespreken op uw raad van bestuur, op directievergaderingen, het voor te leggen aan uw leidinggevenden en te agenderen op vergaderingen van de plaatselijke commissies voor ethiek of van de ethische werkgroepen. Zorgnet Vlaanderen hoopt met dit advies bij te dragen tot verdere reflectie over de specifieke eigenheid van waardegedreven ondernemen in de zorg. Bij reflectie alléén moet het uiteraard niet blijven. Het advies zal, zo hopen wij, een uiteindelijke vertaling vinden in herkenbare en werkbare vormen van een geïntegreerd waardegedreven beleid binnen de zorgvoorzieningen. Het blijft immers een permanente opdracht om kritisch na te denken over de wijze waarop we waarachtig bezielde zorg kunnen realiseren voor iedereen.