De VIe staatshervorming: overdracht bevoegdheden gezondheidszorg en welzijn. Voorstel voor een Vlaams organisatiemodel

Het zogenaamde Vlinderakkoord, dat aan de basis ligt van de VIe staatshervorming, bevat een aantal belangrijke passages die handelen over de sectoren gezondheidszorg en ouderenzorg. De Vlaamse Gemeenschap zal in de toekomst de integrale verantwoordelijkheid verwerven voor de residentiële ouderenzorgvoorzieningen1, de geïsoleerde geriatrische ziekenhuizen, de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB), de geïsoleerde revalidatieziekenhuizen, de mobiliteitshulpmiddelen voor gehandicapten, een niet onbelangrijk aantal revalidatieovereenkomsten2, de betoelaging van ziekenhuisinfrastructuur, de initiatieven voor beschut wonen, de psychiatrische verzorgingstehuizen, de psychiatrische overlegplatformen en de organisatie van de eerste lijn. Daarnaast wordt Vlaanderen ook integraal bevoegd voor de ziekenhuisnormen, evenwel zonder dat die normering impact mag hebben op de programmatie van diensten, functies… in de ziekenhuizen of op het federale budget3. Het Vlinderakkoord voorziet eveneens dat de Gemeenschappen en de federale overheid samenwerkingsovereenkomsten zullen afsluiten voor materies die een impact hebben op zowel het Gemeenschaps- als het federaal zorgbeleid. Hierbij weze opgemerkt dat de huidige procedure van besluitvorming bij samenwerkingsakkoorden tussen de verschillende overheden zeer tijdrovend is.

Het Vlinderakkoord is een politiek compromis tussen de acht federale partijen die deze staatshervorming hebben onderhandeld. De precieze draagwijdte van alle afspraken uit dit akkoord zal pas volledig duidelijk zijn op het ogenblik dat de huidige bijzondere wet tot hervorming der instellingen en de in voege zijnde bijzondere financieringswet herschreven worden en de politieke begrippen uit het Vlinderakkoord vertaald worden naar juridisch consistente concepten.

Nadien zullen de nieuw overgedragen bevoegdheden worden uitgeoefend door de Vlaamse Gemeenschap. De vraag stelt zich dan ook hoe ze zullen ingevoegd worden in de bestaande beleidsstructuren. Minister Jo Vandeurzen nam recent het initiatief voor een Groenboek met een aantal mogelijke scenario’s voor de integratie van de nieuwe bevoegdheden gezondheid, welzijn en gezin. In de voorbereidingsfase worden de betrokken actoren geraadpleegd voor alle deelthema’s. Met deze nota wil Zorgnet Vlaanderen een globale visie formuleren voor de manier waarop op het Vlaamse niveau een consistent en toekomstgericht beleid kan worden gevoerd en welke structuren hiervoor nodig zijn.