Publicatie: Lokaal samenwerken in zorgzame buurten

Een zorgzame buurt, waar mensen elkaar kennen en zorg dragen voor elkaar: een mooi doel, maar het komt niet vanzelf. Buurtbewoners, verenigingen, lokale besturen en professionele zorg- en welzijnsverstrekkers moeten er samen aan werken, op maat van hun buurt.

Het Fonds Dr. Daniël De Coninck gelooft in de kracht van zorgzame buurten, om laagdrempelige zorg en ondersteuning zo dicht mogelijk bij kwetsbare mensen te brengen, aansluitend op hun levensdoelen en hun sterktes. Het Fonds ondersteunde 35 projecten op het terrein en liet die ook analyseren door een academisch team. Het rapport ‘Lokaal samenwerken in Zorgzame Buurten’ is de neerslag van dit werk met focusgroepen en enquêtes, ter inspiratie voor andere buurten.

De focus van de 35 zorgzame buurten ligt op het faciliteren van ontmoeting en verbinding in de buurt, het versterken van buurtbewoners in het algemeen en kwetsbare groepen in het bijzonder. In de praktijk zijn mensen betrokken die niet onder de klassieke definitie van ‘zorg- of welzijnsverstrekker’ vallen: bewoners, gezinnen, ouderen, kinderen, lokale handelaars, buren… Iedereen komt er vroeg of laat, van ver of van dichtbij, mee in aanraking.

Projecten geven aan zorg ‘anders’ te willen aanpakken, vanuit de bezorgdheid dat de ‘gewone’ manier van werken tekortschiet. En dit niet alleen in de zorg- en welzijnssector, maar op een breder maatschappelijk niveau. Zoals een betrokkene het verwoordde: “We voelen ons gekortwiekt in onze rol als zorgzame medeburgers van mensen met een kwetsbaarheid. Rechtstreekse solidariteit met kwetsbare groepen is voor de 'gewone' burger een ver-van-ons-bed-show geworden.” De bezorgdheid leeft dat bepaalde groepen systematisch uit de boot vallen, en projecten willen daar op inspelen.

Het rapport beschrijft ook de processen, hoe in de vele buurten te werk werd gegaan. De 35 projecten vertellen over de succesfactoren, hindernissen en randvoorwaarden om zorgzame buurten te realiseren. Succesfactoren zijn onder meer een goed evenwicht tussen top-down en bottom-up benaderingen, participatie en cocreatie, een gezondheids- en welzijnsprofessional die faciliteert en motiveert, vrijwilligers die zich ondersteund weten, het belang van netwerken, samenwerking en allianties.

Het rapport kadert de bevindingen van deze lokale initiatieven in de context van het beleid, van internationale trends en van verschillende kaders voor het stimuleren van buurtgerichte zorg. 

Meer weten? Lees de publicatie en/of een samenvatting van de publicatie