Het Grote Psychiatrierapport van De Morgen

De Morgen publiceert een week lang zijn grote psychiatrierapport. Zij vroegen hiervoor alle verslagen op van de Vlaamse psychiatrische ziekenhuizen, psychiatrische verzorgingstehuizen en psychiatrische afdelingen in de algemene ziekenhuizen. Lees meer op de site van De Morgen

De journalisten publiceerden op 18/02 een opiniebijdrage over hun journalistiek werk, en suggereren dat zij obstructie hebben ondervonden in dit dossier, onder meer vanuit Zorgnet-Icuro. Van bij de aanvang heeft Zorgnet-Icuro, én ook de Vlaamse Zorginspectie, kanttekeningen geformuleerd bij de door de krant gehanteerde methodologie bij hun analyse van de rapporten. Wij hebben die – na vele reacties bij de voorzieningen die hun individueel rapport hadden ontvangen – ook gebundeld overgemaakt aan de redactie van De Morgen. U leest de kritische opmerkingen van Zorgnet-Icuro hier.

Het is niet de bedoeling een publiek debat te voeren over methodologie of om op te roepen tot obstructie van het werk van De Morgen. Waarover gaat het dan wel? De krant wil met haar reeks, net als de Standaard enkele weken geleden, het maatschappelijk debat over de psychiatrie in Vlaanderen stimuleren. En dat is goed en ook nodig. Waar wij, en velen met ons, bezorgd over zijn, is dat dit ook een genuanceerd debat is. Het is geen wij/zij-verhaal. Er lopen zaken fout in de psychiatrie, vele dingen kunnen nog anders en beter. Maar het is ook duidelijk dat er een vernieuwingsproces bezig is, de sector is in transitie. Er is de laatste jaren op enorm veel plaatsen veel aan het veranderen. De inspectieverslagen die De Morgen gebruikte, en soms dateren van 8 jaar geleden, zullen die vernieuwing niet of onvoldoende tonen.

Zorgnet-Icuro heeft, in voorbereiding op de publicatie van dit “grote psychiatrierapport” zijn leden-voorzieningen inderdaad opgeroepen om transparant en proactief te communiceren. Om te tonen welke vernieuwingen bezig zijn. Want iedereen weet het: media brengen graag altijd net iets liever het negatieve dan het positieve, die sprekende suggererende krantenkop die blijft hangen. We zijn ook bezorgd om de collateral damage die een week “sectorbashing” kan veroorzaken voor alle hulpverleners in de psychiatrie. Je zal volgende week als werknemer in een psychiatrisch ziekenhuis maar tegen je nieuwe buurman moeten vertellen dat je in de psychiatrie werkt… Zorgvoorzieningen, en al zeker niet in de geestelijke gezondheidszorg, hebben vaak weinig expertise en ervaring in professionele externe communicatie. Ze hebben daar ook meestal de middelen en de mensen niet voor. Ze voelen zich vaak machteloos als hun werk door de media tegen het licht wordt gehouden en baadt in een schandaalsfeer. Toch zelf blijven communiceren is inderdaad vaak een proces van “vallen, opstaan en weer doorgaan”.

De auditrapporten van Zorginspectie zijn ontegensprekelijk een basis voor bijsturingen en verbetertrajecten in de voorzieningen. Ze zijn echter slechts een momentopname van een sector die continu in beweging is. Wij hopen ook dat de lezer volgende week een correct en genuanceerd beeld zal krijgen van de geestelijke gezondheidszorg waarbij de focus van de gepubliceerde uittreksels uit de inspectieverslagen geen afbreuk zal doen aan de motivatie van onze medewerkers die zich dagdagelijks inzetten voor de patiënten, noch aan de beeldvorming en de vele initiatieven die het stigma rond geestelijke gezondheid proberen te doorbreken.