FlaQuM: nieuw Vlaams kwaliteitsmodel voor de ziekenhuizen

Twee jaar geleden richtte Zorgnet-Icuro de leerstoel Future of Hospital Quality op. Doel was een wetenschappelijke evaluatie te maken van de geleverde kwaliteitsinspanningen door de ziekenhuizen en te kijken hoe een duurzaam kwaliteitsbeleid er in de toekomst kan uitzien. Als eerste resultaat van de leerstoel kon de ziekenhuissector deze week kennismaken met FlaQuM, het Flanders Quality Model. Dat model biedt zorgorganisaties een gestructureerd raamwerk waarmee ze hun toekomstig kwaliteitsbeleid verder kunnen vormgeven.

Het afgelopen decennium investeerden de Vlaamse ziekenhuizen sterk in het werken aan kwaliteit en patiëntveiligheid: via het behalen van internationale accrediteringen, de ontwikkeling van en communicatie over kwaliteitsindicatoren, het meewerken aan inspectiebezoeken en het opzetten van interne verbeterprojecten. Enkele jaren geleden werd echter ook duidelijk dat er nood was aan het evalueren en herdenken van het kwaliteitsbeleid. Een aantal ziekenhuizen zette zijn accreditering bijvoorbeeld stop. Om hieraan tegemoet te komen financiert Zorgnet-Icuro sinds april 2019 de leerstoel Future of Hospital Quality aan het Leuvens Instituut voor Gezondheidsbeleid (LIGB), onder leiding van de professoren Dirk De Ridder en Kris Vanhaecht. Het onderzoeksteam stelde op 4 mei het nieuwe kwaliteitsmodel voor aan de sector.

FlaQuM, het Flanders Quality Model, wil de goede dingen uit de Vlaamse en internationale ervaringen bij elkaar brengen. Het omvat een visie-, co-creatie en beleidsmodel, met een leidraad voor zorgorganisaties. Het FlaQuM visiemodel start vanuit de 6 originele dimensies voor kwaliteit zoals in 2001 geformuleerd door het Institute of Medicine (IOM): veilig, effectief, efficiënt, tijdig, gelijk en persoonsgericht. De dimensies werden aangepast zodat het nieuwe model inspeelt op het veranderend wereldbeeld van de gezondheidszorg. Het FlaQuM co-creatiemodel biedt zorgorganisaties een concrete leidraad. De huidige versie van dit model bestaat uit 6 drivers, 19 bouwstenen en 104 actievelden om samen te werken aan een duurzaam kwaliteitsbeleid. Dirk De Ridder: “Het moet een organisatie ondersteunen in het vertalen, integreren en opvolgen van de kwaliteit binnen de dagelijkse, operationele werking van het ziekenhuis.”

Het FlaQuM – Co-creatiemodel biedt een houvast om op basis van de eigen invulling van de kwaliteitsvisie stap voor stap en samen met alle betrokken stakeholders, het eigen kwaliteitsmanagement verder uit te werken. Hierbij kunnen organisaties zelf aangeven hoever men hier reeds mee staat en kan er ook een eigen projectplan met doelstellingen en timing uitgewerkt worden. Kris Vanhaecht: “Onze modellen grijpen uitdrukkelijk terug naar de basiswaarden: waardigheid, respect, partnerschap, holisme, empathie en vriendelijkheid. Kwaliteit werd te lang te strikt bekeken als een technische aangelegenheid. De Covid-crisis heeft geholpen om de vraag ‘waarom staan we in de zorg?’ terug centraal te stellen”.

Margot Cloet: “FlaQum biedt de ziekenhuizen houvast. Het is een voor-gestructureerd raamwerk gebaseerd op internationale en lokale evidentie. Zo kunnen artsen, directies, ziekenhuizen, netwerken, patiëntenvertegenwoordigers… met elkaar praten. Het biedt ziekenhuizen openheid en vrijheid, maar tegelijk structuur en een vergelijkingsbasis.” Zorgnet-Icuro gaat in de komende weken in gesprek met de overheden over hoe FlaQuM geïntegreerd kan worden in het huidige inspectie- en kwaliteitsbeleid van de overheden en de ziekenhuizen. Verder zal, in samenwerking met alle academische centra, ingezet worden op het organiseren van opleiding over FlaQuM. Die opleiding moet medewerkers uit Vlaamse ziekenhuizen de nodige kennis geven over de achtergrond, de opbouw en het gebruik van de verschillende onderdelen. Eveneens zal ingezet worden op verdieping van FlaQuM met een aantal pilootprojecten onder wetenschappelijke begeleiding en supervisie. Hiermee wil Zorgnet-Icuro belangrijke stappen zetten in de ontwikkeling van een dynamisch kwaliteitsbeleid samen met de ziekenhuizen."

Over enkele weken zal Zorgnet-Icuro een brochure publiceren over het kwaliteitsmodel en zullen er over de verschillende dimensies van FlaQuM video’s beschikbaar zijn op het Youtube-kanaal van Zorgnet-Icuro.