Erika Vlieghe: "Ik hoop dat ziekenhuizen in de toekomst blijven samenwerken"

Al anderhalf jaar staat Erika Vlieghe in de vuurlinie van de coronapandemie, als professor Infectiologie (UZ Antwerpen) en voorzitter van de GEMS (Groep van Experts voor de Managementstrategie van Covid-19). “De zorg heeft zich heel wendbaar getoond. Daar mogen we gerust fier op zijn.”

Wat zijn de belangrijkste lessen die u uit anderhalf jaar Covid-19 hebt geleerd?

“Ik zal beginnen met het intrappen van een open deur: niemand was klaar voor deze crisis. België niet, Europa niet, de wereld niet. We hebben dus véél geleerd, met vallen en opstaan. We wisten bijvoorbeeld dat multidisciplinair werken cruciaal is in de zorg, maar nu werden we ook gedwongen om dat in de praktijk te brengen. Dag na dag, week na week. Gedachten uitwisselen, data bij elkaar brengen en alles zo snel mogelijk omzetten in interventies: dat loont. Voor de buitenwereld lijkt het vaak alsof wij met horten en stoten werken, maar het afgelopen jaar hebben we ontzettend veel bijgeleerd over hoe je een epidemie onder controle houdt. Je moet heel veel inzichten verwerven en je kennis constant bijstellen. Er is géén plaats voor mentale taboes. In de wetenschappelijke wereld zijn we dat gewend – we werken wel vaker met “wat-als”-scenario’s – maar nu moest dat ook heel snel vertaald worden naar een beleid. En dat moest uitlegbaar, uitvoerbaar én haalbaar zijn.

Een andere les die ik geleerd heb, is dat we heel goed moeten kijken naar andere landen en internationale organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), maar dat we niet als konijnen naar een lichtbak mogen staren. We hebben zo vaak gehoord ‘dat Nederland het allemaal beter deed’ of ‘dat het in Engeland al opgelost is’, terwijl élk land op een bepaald moment heeft gestruikeld. België ook, en we zullen dat wellicht nog doen. Maar er zijn ook momenten geweest waarop wij een voorbeeld waren voor andere landen. Daar mogen we dan ook blij mee zijn.

En ten slotte nog een duidelijke les: niemand was goed voorbereid, behalve de zorg. Die is overspoeld, maar heeft zich heel wendbaar getoond. Als iemand die zelf in de zorg werkt, vind ik dat heel mooi en inspirerend. Heel wat positieve elementen uit deze crisis komen uit de zorg: de bliksemsnelle reorganisatie, het telkens opnieuw zichzelf uitvinden. En nu de hele vaccinatiecampagne: uiteraard heeft het beleid daar ook een grote rol in gespeeld. Maar ook daar zetten veel mensen uit de zorg hun beste beentje voor. Niet alleen de betrokken ministers mogen daarvoor pluimen op hun hoed steken, maar in de eerste plaats de mensen op de vloer zelf.”

Lees het volledige artikel in Zorgwijzer of op www.zorgwijzermagazine.be