AZ Sint-Maarten ontwikkelt hulpstukken voor verdeling Covid-19 vaccins

Een biotechnicus van AZ Sint-Maarten ontwikkelde een hulpstuk waarmee Covid-19 vaccins gemakkelijker vanuit grote pakketten verplaatst kunnen worden naar kleinere dozen voor ontdooiing. Het ziekenhuis, dat mee instaat voor de verdeling van de vaccins, printte de hulpstukken a.d.h.v. een 3D-printer. Het ontwerp van de hulpstukken werd gedeeld met de 40 andere ziekenhuishubs in België die de Covid-19 vaccins verdelen. Op vraag van ziekenhuiskoepel Zorgnet-Icuro print AZ Sint-Maarten momenteel hulpstukken voor de 12 andere ziekenhuishubs in Vlaanderen. Zorgnet-Icuro helpt mee bij de verspreiding van de hulpstukken.

Het idee voor het hulpstuk ontstond n.a.v. de oefendag van 17 december 2020. Tijdens deze dry run werd duidelijk dat het beschermingsmateriaal dat gedragen moet worden om de vaccins te verplaatsen, hinderlijk is en de procedure vertraagt. Een oplossing werd gezocht en, dankzij de samenwerking tussen verschillende diensten, gevonden.

Hinderlijke handschoenen

Jens van Krieken, clusterverantwoordelijke apotheek: “Om de vaccins te verplaatsen vanuit de grote verpakking naar de kleinere doos voor ontdooiing, moeten de medewerkers dikke beschermende handschoenen dragen. De handschoenen zijn een noodzakelijk en vereist persoonlijk beschermingsmiddel. Gezien de vaccins op -80° Celsius bewaard worden kan dit, zonder de handschoenen, tot vrieswonden leiden.  De grootte en de dikte van de handschoenen bemoeilijkt en vertraagt echter het manipuleren van de flesjes en houdt ook een risico in. Het glas van de vaccinflesjes is erg broos wanneer we ze uit de ultradiepvriezer halen.”

“Door deze omslachtige handeling bestaat het risico dat de vaccins beschadigd geraken, met verlies tot gevolg. De voorraad vaccins mag bovendien maximaal vijf minuten uit de ultravriezer staan. Wanneer we grote hoeveelheden moeten uittellen, moet het proces efficiënter verlopen om dit binnen de toegestane tijd te kunnen behandelen. Na de dry run is de zoektocht naar een gecombineerde eenvoudige oplossing voor deze beide problemen gestart, zodat het risico op verlies van vaccins gevoelig werd verlaagd.”

Schepje, tang en pincet

Uiteindelijk werd het concept uitgewerkt om 5 vaccinflesjes tegelijk te verplaatsen. Dit idee kwam terecht bij de technische dienst en biotechnicus Nils Van Trimpont. Van Trimpont ging daarop zelf aan de slag en ontwierp een model van een makkelijk te hanteren schep waarmee de flesjes eenvoudig en met een vijftal tegelijk uit de verpakking gehaald kunnen worden. Van Trimpont heeft het proces geanalyseerd, geluisterd naar de voorstelling en de ervaring van de apothekers en ontwierp naast het schepje ook een tang en pincet.  Deze werden geprint met de 3D-printer in AZ Sint-Maarten.

Hulp voor andere hubs

Toen de hulpstukken werden vervaardigd, net voor Kerstmis, werd aangekondigd dat UZ Leuven de eerste Belgische vaccinaties ging behandelen in het weekend na Kerstmis. Op zo’n belangrijke dag is het essentieel dat alles vlot verloopt. De ervaringen en suggesties n.a.v. de dry run deelde AZ Sint-Maarten aan hun collega's in Leuven. Het ontwikkelde schepje en tangetje zijn per express naar Leuven gestuurd. Na hun feedback over het gebruiksgemak en risicobeperkend nut van onze hulpstukken heeft het commissariaat de hulpstukken ook in de officiële nationale SOP’s (Standard Operating Procedure) opgenomen.

Op vraag van het commissariaat werd het ontwerp gedeeld met alle hubziekenhuizen, zodat zij het ofwel zelf of bij een externe leverancier kunnen laten printen. Zorgnet-Icuro, het Vlaams netwerk voor zorgorganisaties, plaatste een bestelling bij AZ Sint-Maarten voor de andere Vlaamse hubziekenhuizen. Tegen maandag 11 januari zullen alle schepjes en pincetten geprint zijn, zodat ze geleverd kunnen worden.