Q en S Het toezicht door de Vlaamse Overheid

Onder impuls van het Vlaamse regeerakkoord, het ten einde lopen van de tweede cyclus van het huidige visitatieconcept in 2012 en de ontwikkelingen in de Vlaamse ziekenhuiszorg (de accreditatiebeweging en het VIP²); heeft de Vlaamse overheid beslist om het toezicht op de algemene ziekenhuizen te herwerken.

Wat houdt het nieuwe toezichtmodel concreet in?

Vanuit het oogpunt om initiatieven van ziekenhuizen in het werken met indicatoren (het QI-project) en het nastreven van ziekenhuisaccreditatie te ondersteunen, heeft de minister beslist om over te gaan naar erkenningen van ziekenhuizen en ziekenhuisdiensten voor onbepaalde duur.

In het nieuwe toezichtmodel, worden 2 vormen van toezicht onderscheiden:

Systeemtoezicht:
Bij een systeemtoezicht wordt een ziekenhuis doorgelicht op de wijze waarop ziekenhuisbrede kwaliteitsborgende systemen zijn geïmplementeerd in het ziekenhuis. Hierbij wordt de organisatie van een ziekenhuis doorgelicht op het vlak van structuren, processen, kwaliteitssystemen, interne controle,…
Deze vorm van toezicht is te vergelijken met de vroegere visitaties door de overheid.

Nalevingstoezicht:
Het nalevingstoezicht is gericht op het concreet aftoetsen van de gestelde criteria, die zich zowel op structuur-, proces- als resultaatniveau bevinden.
Hierbij werd geopteerd voor een zorgtrajectbenadering. De normen die gehanteerd worden bij een nalevingstoezicht kunnen allemaal aanzien worden als essentiële aspecten voor het garanderen van een cruciale kwaliteit van zorg. Dit maakt dat naast de juridische normen ook andere criteria (op evidentie gebaseerd of aangedragen door de professionals) kunnen opgenomen worden in het uit te werken referentiekader. Het normenkader wordt voorafgaand aan een inspectie transparant gemaakt.

Voor 2013 werd het chirurgisch zorgtraject gekozen; voor 2014/2015 wordt gefocust op het internistisch zorgtraject.
 

Worden ziekenhuizen onderworpen aan beide vormen van toezicht?

Wat betreft het systeemtoezicht, heeft de overheid een rol weg gelegd voor de externe (accrediterende) instanties. Dit betekent concreet dat ziekenhuizen die in een accreditatietraject zijn ingestapt (en een accreditatie nastreven voor eind 2017) of hun accreditatie reeds behaalden, worden vrijgesteld van het systeemtoezicht.

Dit impliceert een aanzienlijke administratieve lastenverlaging voor ziekenhuizen in een accreditatietraject. In deze ziekenhuizen wordt een systeemtoezicht slechts toegepast indien (herhaaldelijk) nalevingstoezicht doet vermoeden dat er mogelijkerwijs knelpunten zijn in het kwaliteitsbeleid dat gevoerd wordt door de instelling.

Uit het bovenstaande kan dan ook afgeleid worden dat ziekenhuizen die geen ziekenhuisbrede accreditatie nastreven, verder onderworpen worden aan een systeemtoezicht.

Deze synergie tussen overheidstoezicht en externe doorlichtingen in het kader van accreditatie is aan een aantal voorwaarden onderworpen. Vrijstelling van dit soort systeemtoezicht is enkel mogelijk:
◦indien ziekenhuizen kiezen voor accrediterende organisaties die op hun beurt geaccrediteerd
zijn door de 'International Society for Quality in Health Care' (ISQua);
◦in het geval van accrediterende organisaties die ziekenhuisbreed accrediteren;
◦wanneer het ziekenhuis de agentschappen Zorg en Gezondheid en Zorginspectie informatie aanlevert over het accreditatieproces.

Voor meer informatie verwijzen we u graag naar de website van Zorginspectie en Zorg en Gezondheid.
 

Openbaarheid van de inspectieverslagen

De verslagen van de ziekenhuisinspecties die Zorginspectie uitvoert, zijn vanaf nu online te consulteren voor iedere burger. Maandelijks worden de verslagen van de recentste inspecties toegevoegd. Kunt u een verslag van een ziekenhuiscampus niet terugvinden, dan moet deze inspectie dus nog gebeuren of worden afgerond.

Oudere inspectieverslagen kunt u hoe dan ook steeds opvragen via .