FAQ Covid-19 Coronavirus - Ouderenzorg

Snel het antwoord op jouw vraag vinden? Geef je zoekterm in door op je toetsenbord 'control' en 'f' tegelijkertijd in te drukken. Typ vervolgens je trefwoord in en druk op 'enter'.

Laatste update: 8 april 2020

Alle vragen m.b.t. personeel vindt u in de FAQ Personeel & Organisatie
 
Op vrijdag 03/04/2020 en dinsdag 07/04/2020 had een overleg plaats tussen het Agentschap Zorg en Gezondheid, het kabinet en de koepels.
De belangrijkste besproken punten:

  1. Crisismanagement voor precaire residentiële voorzieningen: Voor meer informatie zie: https://www.zorg-en-gezondheid.be/managementondersteuning-voor-voorzieningen-in-nood-door-corona
  2. Mondmaskers: levering wordt in het vooruitzicht gesteld. Maar het kabinet kan niet meedelen wat wanneer zal worden overgemaakt aan de woonzorgcentra. Het gaat om chirurgische maskers. De verdeling van de maskers zal gebeuren in verhouding tot het aantal woongelegenheden.
  3. Handgel: alle woonzorgcentra werden in het bezit gesteld van handgel. De verdeling gebeurde o.b.v.  het aantal bewoners.
  4. Beschermingsmateriaal:
    • Herbruikbare schorten zijn in productie + handleiding en zullen ook aan de woonzorg-centra worden geleverd, wellicht volgende week.
    • 25.000 brillen zijn besteld. De levering is voorzien voor volgend week.
  5. Testen: 55 woonzorgcentra met ernstige COVID-19 besmettingen ontvangen testkits voor het testen van bewoners en personeel. 30 woonzorgcentra met weinig/geen COVID-19 besmettingen ontvangen testkits voor het testen van de bewoners. De testkits zullen vergezeld zijn van het nodige beschermingsmateriaal om de testen af te nemen. Alle woonzorgcentra ontvingen ondertussen een mail van het Agentschap Zorg en Gezondheid met de vermelding of zij al dan niet weerhouden werden voor de bedeling van de testen.

 

  1. Update cohortezorg.
  • Vier vormen van cohortezorg:
    • Contact-druppelisolatie op de kamer van alle (mogelijke) COVID-19 bewoners
    • Cohortezorg per afdeling, per verdieping of per leefgroep
    • Creëren van bijzondere verzorgingszones in gemeenschappelijke ruimtes
    • Samenwerken tussen verschillende woonzorgcentra of andere zorgvoorzieningen voor de toepassing van A., B. en C. of een combinatie.
  • Enkel aangemelde en erkende infrastructuur van thuiszorg- en ouderenzorgvoorzieningen kan in gebruik genomen worden.
  • Andere capaciteit op dezelfde site kan in gebruik genomen worden mits voorafgaande goedkeuring door Zorg en Gezondheid.
  • De toepassing van A. en B. moet niet gemeld worden aan Zorg en Gezondheid.
  • Vooraf te mailen gegevens bij het toepassen van C. en D.: naam en adres van de voorzieningen, aantal woongelegenheden die in gebruik genomen worden, max. aantal bewoners die ondergebracht kunnen worden in de gemeenschappelijke ruimtes, de datum van ingebruikname en een omschrijving van de infrastructuur die men in gebruik neemt.
  • Maatregelen zoals beschreven voor de doelgroep moeten worden toegepast.
  1. Privacyrichtlijnen: deze werden afgestemd op de nota van Zorgnet-Icuro en de richtlijnen zullen hierop worden aangepast.
  2. Kapper/kapster: het verbod blijft onverkort behouden in de richtlijn.
  3. Registraties: via het e-loket zullen de coördinaten van de CRA worden opgevraagd. Registratie overleden bewoners: het Agentschap zorg en Gezondheid zal de woonzorgcentra contacteren met de vraag om aan te geven hoeveel van de geregistreerde bewoners overleden zijn in het woonzorgcentrum en hoeveel in het ziekenhuis. Men wil namelijk dubbeltellingen van het aantal overlijdens detecteren.
  4. Palliatieve zorgverlening: de richtlijnen betreffende de palliatieve zorg blijven weerhouden en zullen worden verfijnd.
  5. Groepen van assistentiewoningen: richtlijnen zullen worden herbekeken en mogelijks bijgestuurd op het vlak van:
    • de oplijsting van de hulpverleners en mantelzorgers in een boekje of schriftje aan de ingang.
    • poetsen van de gemeenschappelijke ruimtes door externen en de mogelijkheid om ook dienstenchequebedrijven te beschouwen als een thuiszorgdienst.
  6. De richtlijnen WZC, CVK, GAW worden geactualiseerd en aan de voorzieningen overgemaakt worden op donderdag 9 april 2020.

Het volgende overleg tussen het Agentschap Zorg en Gezondheid, het kabinet en de koepels is gepland op vrijdag 10/04/2020.
 
Nieuwe vragen 08/04/2020
 
Kan een staalafname voor de screening op besmetting Covid-19 door een verpleegkundige gebeuren?
Ja, dat kan, want het betreft een B2-handeling uit groep 6 van de bijlage I bij het KV van 19 juni 1990. Dat is de groep van “verpleegkundige activiteiten die verband houden met het stellen van de diagnose”, waarin opgenomen is: “staalafneming en collectie van secreties en excreties”.
Dit kan gebeuren onder voorwaarde van:

  1. voorschrift van een arts;
  2. in samenspraak met de CRA;
  3. gebruikmakend van voldoende beschermingsmateriaal;
  4. de verpleegkundige beschikt over voldoende kennis om dit te doen.

Zorgnet-Icuro onderzoekt of hierover een instructiefilm beschikbaar is of aangemaakt kan worden.

Moet een automatische ventilatie in ruimte voor cohortezorg worden uitgezet?
Neen, dit hoeft niet. In een ruimte waar meerdere bewoners samen aanwezig zijn, geldt dat het niet nodig is om de ventilatie af te leggen, tenzij er aërosolgenererende procedures worden uitgevoerd (en deze komen bijna niet voor in het woonzorgcentrum).
 
In de thuiszorg raadt men aan om niet besmette personen te wassen met water en zeep en niet onnodig alcoholgel te gebruiken. Is dit toepasbaar in de woonzorgcentra ?
Handen wassen is even effectief maar duurt langer + meer belastend voor de huid van de handen.
Bij schaarste van coholgel is dit een goed alternatief, indien correct uitgevoerd.
 
Is een persoon die zelf nog in de incubatieperiode is (nog geen zichtbare symptomen) besmettelijk naar anderen toe?
Men kan reeds besmettelijk zijn vanaf 1 dag (en recent denkt men ook 2 dagen) voor de symptomen optreden. De kans dat iemand anders besmet zal worden, is niet voorspelbaar. De kans is kleiner als men de nodige maatregelen van social distancing hanteert, een goede hand- en hoesthygiëne toepast en de duur van het contact kleiner was.
 
Wat als de was gedaan wordt door familie die besmet is met COVID 19? Kan deze verder door hen gedaan worden of niet?
Ja, dat kan mits het toepassen van handhygiëne om de schone was te behandelen (opplooien en inpakken), zie hiervoor verder de richtlijnen van het Agentschap 31.03.2020.
 
Moeten medewerkers die in de centrale afwaskeuken werken ook een mondmasker dragen?  Er kan immers mogelijks besmet materiaal verhandeld worden of in de industriële vaatwasmachine worden geplaatst, die toch verneveling geeft.
Neen. Het plaatsen van besmet serviesgoed in de wasmachine geeft geen verneveling. Het wasprocédé zelf gebeurt in een gesloten machine.
 
Mogen zelf gemaakte mondmaskers gewassen worden ?
Zo ja , wat zijn de wasvoorschriften
Maakjemondmasker.be (FOD): Steriliseer elk mondmasker sowieso minstens éénmaal per dag door het te wassen op 90°C. 5 min. lang koken in de kookpot kan ook.
Sciensano stelt wassen op 60°C voor in haar procedure voor thuisisolatie van patiënten met COVID 19. Nadien strijken kan bijkomende kiemreductie bewerkstelligen. Conclusie: minimaal wassen op 60°C en bij voorkeur strijken.

Hoe kunnen we mondmaskers steriliseren?
Er zijn verschillende methodes voor sterilisatie, maar geen grote studies. Niet alleen de sterilisatie in termen van vrijmaken van micro-organismen is belangrijk, maar ook de bewaarde functionaliteit (verlies van pasvorm of aansluiting, verlies filtratie efficiëntie, verzadiging). Op dit moment is er enkel (beperkte) evidentie voor reprocessing van FFP2 en FFP3 maskers met peroxide. 

In tijden van schaarste kunnen op deze manier FFP2 maskers driemaal worden gebruikt, waarbij deze tussendoor tweemaal worden gesteriliseerd met waterstofperoxide. Zie hiervoor een onderzoek van de Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en een protocol voor reprocessing dat de UZ Leuven ter beschikking stelde.
 
Kunnen we mondmaskers hergebruiken?
Langdurig gebruik is het blijvend gebruik van een mondmasker bij zorgcontact met verschillende patiënten zonder het tussendoor te verwijderen. Hergebruik is wanneer tussen patiëntencontacten door het masker (even) wordt verwijderd en opnieuw gebruikt door eenzelfde persoon. 
Elk type mondmasker mag in epidemische omstandigheden gedurende 8u gedragen worden ongeacht de opeenvolging van interventies, zonder naar buiten te gaan, onder bepaalde voorwaarden (cfr. advies Hoge Gezondheidsraad 2020):

  • mag met dat doel bijgehouden worden (rond de hals) maar nooit in de zak; 
  • mag voorlopig bewaard worden op een plaats zonder besmettingsgevaar (bijvoorbeeld in een geïndividualiseerde papieren omslag of in een uitwasbare gepersonaliseerde bak); 
  • mag nooit aan de voorzijde aangeraakt worden;
  • moet onmiddellijk verwijderd worden zodra zichtbaar vuil, beschadigd of niet meer goed aansluitend. Ook na aerosol genererende procedures of zorgcontact met een patiënt in isolatie voor een andere overdraagbare infectie moet het masker onmiddellijk verwijderd worden. 

Gezien deze uitzonderlijke situatie is de strikte toepassing van de officiële aanbevelingen inzake handhygiëne onontbeerlijk. Specifiek voor langdurig gebruik van mondmaskers is dat handhygiëne is aangewezen voor en na elke aanraking van het masker. Contact transmissie door het aanraken van een mondmasker is de grootste risicofactor bij verlengd gebruik. 

Kunnen we schorten zelf maken?

 
 
Oude en geactualiseerde FAQ’s geclusterd per type van voorziening
 
 
Woonzorgcentrum
Blijft de opnamestop van kracht, ook als er een dringende vraag komt vanuit een moeilijke  thuissituatie?
De opnamestop wordt gehandhaafd. Enkel die bewoners uit een thuissituatie die al een schriftelijke opnameovereenkomst hadden getekend voor 13 maart 2020 mogen worden opgenomen. Het is de bedoeling dat de beschikbare capaciteit maximaal wordt gevrijwaard voor doorverwijzing vanuit het ziekenhuis. We bevelen aan dat voor personen die zich in een precaire thuiszorgsituatie bevinden de situatie zo goed als mogelijk onder controle wordt gehouden via mantelzorg en thuiszorg.
Naast bewoners uit een thuissituatie (onder voorwaarde van ondertekende overeenkomst voor 13 maart 2020) is opname binnen de erkende capaciteit van het woonzorg-centrum enkel mogelijk voor:

  • gebruikers van de op 14 maart 2020 gesloten centra voor dagverzorging en centra voor dagopvang waarvoor de hulpverlening door de diensten voor gezinszorg of de palliatieve netwerken en -samenwerkingsverbanden ontoereikend zijn;
  • ouderen die uit het ziekenhuis ontslagen worden en waarvoor een (directe) terugkeer, tijdelijk of blijvend naar de thuissituatie niet aangewezen is;
  • bewoners die in een ander woonzorgcentrum verblijven;
  • bewoners uit een aangemelde of erkende groep van assistentiewoningen en erkende serviceflatgebouwen
  • bewoners uit aangemelde of erkende centra voor herstelverblijven;
  • mantelzorgers die verblijven in de mantelzorgkamers die aangemeld zijn bij Zorg en Gezondheid.

Richtlijnen omtrent eventuele opnames boven de erkende capaciteit kunnen in de richtlijnen van 31 maart 2020 teruggevonden worden.
 
Wat als een ziekenhuis een patiënt besmet met COVID-19 wil laten (her-)opnemen in een woonzorgcentrum en het woonzorgcentrum beschikt niet over het correcte beschermingsmateriaal?
Wij bevelen aan om in dialoog te treden met het ziekenhuis en de (her-)opname te koppelen aan de voorwaarde dat het ziekenhuis voor een periode van 14 dagen beschermingsmateriaal ter beschikking stelt van het woonzorgcentrum.
In de richtlijnen van Zorg en Gezondheid van 31 maart 2020 wordt vermeld dat bij een totaal gebrek aan beschermingsmaterialen die noodzakelijk zijn voor de (her)opname van een (mogelijke) COVID-19 bewoner/ouderen in het woonzorgcentrum, vanuit het ziekenhuis het noodzakelijke beschermings-materiaal voor 14 dagen onmiddellijk en tegelijkertijd met de transfer van de bewoner/oudere meegegeven dient te worden. Indien het ziekenhuis niet aan deze voorwaarde kan voldoen, kan het woonzorgcentrum de (her)opname weigeren. Indien een bewoner met (mogelijke) COVID 19-symptomen wordt heropgenomen, vermelden de richtlijnen van 31 maart 2020 dat een 14 dagen druppel-contact-isolatie moet nageleefd worden, geteld vanaf de start van de symptomen én tot het verdwijnen van de symptomen van COVID-19, vastgesteld door de huisarts of CRA.
 
Ga steeds na:

  • is de bewoner getest op COVID-19 en wat het resultaat ervan is (van het ziekenhuis wordt verwacht dat het bewoner getest wordt);
  • als de bewoner COVID-19 positief werd getest, gat men na of het woonzorgcentrum over voldoende beschermende materialen beschikt om de zorg van de besmette bewoner te kunnen waarborgen;
  • indien antwoord ja is: kan de opname doorgaan;
  • indien het antwoord neen is: vraag aan het ziekenhuis dat men het materiaal (ruim : niet enkel mondmaskers, kunnen ook schorten, spatbril, handschoenen zijn...) dat men mist meegeeft voor 14 dagen (het ziekenhuis geeft de soort mondmaskers mee volgens de gangbare richtlijnen);
  • indien het ziekenhuis dit aanvaardt, kan de opname doorgaan;
  • indien het ziekenhuis dit weigert, overleg tussen CRA en hoofdgeneesheer van het ziekenhuis;
  • bij geen oplossing, kan de opname niet doorgaan.

 
Mogen meerdere bewoners van verschillende leefgroepen/afdelingen tegelijk gebruik maken van de gemeenschappelijke rookruimte?
Bewoners die niet COVID-19 besmet zijn, kunnen in principe tegelijkertijd in de gemeenschappelijke rookruimte vertoeven op voorwaarde dat ze 1,5 meter afstand respecteren en de maatregelen betreffende de handhygiëne toepassen. Het is aanbevelingswaardig om het aantal personen dat gelijktijdig in de rookruimte verblijft, zoveel mogelijk te beperken.
 
Kan een mantelzorger zelf tijdelijk mee in het woonzorgcentrum komen wonen?
Het is belangrijk dat de beschikbare erkende capaciteit van woongelegenheden voorbehouden blijft voor de personen die hieraan het meeste nood hebben. Er dient tevens capaciteit in de woonzorgcentra beschikbaar te blijven voor eventuele doorverwijzingen vanuit de ziekenhuizen, wanneer men daar in de problemen zou komen.
 
Een mantelzorger kan in het woonzorgcentrum komen wonen op voorwaarde dat dit gebeurt in een geregistreerde mantelzorgkamer én onder dezelfde beschermende voorwaarden als bij een opname in het woonzorgcentrum. Uiteraard heeft deze mantelzorger geen symptomen van COVID-19 bij de start van het tijdelijk inwonen en kan die het woonzorgcentrum niet verlaten en geen bezoek ontvangen. We verwachten van deze mantelzorger dat hij/zij meerdere bewoners helpt bij de ADL-activiteiten en de geldende beschermende maatregelen respecteert.
 
Kan een nieuwe opname in het woonzorgcentrum worden toegestaan vanuit een ander woonzorg-centrum, centrum voor kortverblijf en een assistentiewoning? 
Aangepast door de richtlijnen 31 maart 2020 is een nieuwe opname binnen de erkende capaciteit van het woonzorgcentrum als volgt mogelijk:

  • voor een bewoner die in een ander woonzorgcentrum verblijft : ja
  • voor een bewoner die in een centrum voor kortverblijf verblijft al dan niet verbonden aan het woonzorgcentrum: ja
  • voor een bewoner die in een assistentiewoning verblijft: ja
  • voor een bewoner die in een centrum voor herstelverblijf verblijft: ja
  • voor een bewoner uit de thuissituatie: enkel als de schriftelijke opnameovereenkomst getekend is vóór 13/03/2020 (als effectief 1 april wordt geschrapt).  

 
In het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de tijdelijke maatregelen om de verspreiding van COVID-19 staat de volgende zin: Het woonzorgcentrum organiseert geen gemeenschappelijke activiteiten met externen en tussen de bewoners. In de richtlijn versterkte fase 2 Quater van toepassing vanaf 17 maart 2020, p. 2 staat echter te lezen: De cafetaria en elke zit- en leefruimte kan gebruikt worden voor gemeenschappelijke activiteiten, waaronder het maaltijdgebeuren, van NIET-(mogelijke) COVID-19 bewoners. Zorg dat de naleving van de beschermende maatregelen strikt wordt opgevolgd: algemene voorzorgmaatregelen, één meter afstand tussen de bewoners. Hoe moeten we deze ogenschijnlijke tegenstelling interpreteren?
Volgens de richtlijnen van 31 maart 2020 van het Agentschap Zorg en Gezondheid, voor NIET-Covid 19 bewoners:   de cafetaria en elke zit- en leefruimte kan gebruikt worden voor gemeenschappelijke activiteiten, waaronder het maaltijdgebeuren en bewegingsactiviteiten. Zorg dat de naleving van de beschermende maatregelen strikt wordt opgevolgd: algemene voorzorgmaatregelen, 1,5 meter afstand tussen de bewoners. Voorkom sociale deprivatie door deelname aan bewegings- en andere activiteiten buiten de bewonerskamer te stimuleren (haal de bewoners uit hun kamer).
 
In de nota staat te lezen: “stop gemeenschappelijke activiteiten en evenementen met externen”. Hoe dienen we die zin te interpreteren?
De richtlijnen blijven hier zeer duidelijk. Er is hier geen interpreteerruimte. Er mag in het woonzorgcentrum geen enkele activiteit doorgaan die georganiseerd wordt door externen of waaraan externen deelnemen.
 
Nieuwbouwwerken in een woonzorgcentrum waar nog een aantal werken dienen te worden uitgevoerd. Mogen de medewerkers van de bouwfirma het woonzorgcentrum nog betreden?
Neen, dat mag niet, zij worden beschouwd als externe personen. Zie algemeen toegangsverbod.
Zijn er richtlijnen in geval van bezoek aan een bewoner die stervende is: wie is wel en wie is niet toegelaten?
Wij adviseren dit af te stemmen met de CRA (desgevallend de huisarts) en dit in samenspraak met de directie en het zorgteam, en met inachtname van de van toepassing zijnde beschermende maatregelen. Bezoekers die met COVID-19 besmet zijn, worden niet toegestaan het woonzorgcentrum te betreden. Eventueel kan via digitale weg een oplossing worden gezocht.
Aansluitend m.b.t. palliatieve bewoners wordt in de richtlijnen van Zorg en Gezondheid van 31 maart 2020 in het hoofdstuk rond cohortzorg aangegeven om speciale aandacht te geven aan palliatieve bewoners en hun familie. Zij kunnen niet in een gezamenlijke zorgzone worden opgevangen en er wordt isolatie in de kamer aangeraden.
 
Zijn er specifieke maatregelen te treffen in geval van overlijden van een bewoner die COVID-19 besmet was?
Volgende richtlijnen zijn hierover verschenen:

  • Bij het wassen of voorbereiden van het lichaam moeten minstens de volgende persoonlijke beschermingsmiddelen gedragen worden:
    • handschoenen
    • schort met lange mouwen
    • mondmasker
    • oogbescherming (als er een risico op spatten bestaat).
  • Manipulaties, zoals het verplaatsen van een recent overleden bewoner (bijvoorbeeld voor transport naar het mortuarium), kan voldoende zijn om kleine hoeveelheden lucht uit de longen te verdrijven. Dit kan een minimaal risico vormen.
  • Lichamen moeten daarom in een lijkzak worden geplaatst voordat ze naar het mortuarium worden vervoerd, omdat dit het tillen vergemakkelijkt en het risico op infecties nog meer vermindert.
  • De mond van de overledene wordt afgeschermd voordat het stoffelijke overschot in de lijkzak wordt getild. Hiervoor moet geen medisch mondmasker gebruikt worden, gezien deze schaars zijn. Andere afschermingsmiddelen volstaan.
  • Diegenen die fysiek met het lichaam omgaan en het lichaam in de lijkzak plaatsen, moeten op zijn minst de volgende persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) dragen:
    • handschoenen
    • schort met lange mouwen
    • mondmasker
    • oogbescherming (als er een risico op spatten bestaat).
  • Nabestaanden wordt aanbevolen het lichaam niet aan te raken. Het gelaat mag nooit aangeraakt worden.
  • Het personeel van het mortuarium en de begrafenisondernemer moeten telefonisch op de hoogte worden gebracht van de COVID-19 infectie van het stoffelijk overschot zodat zij de nodige beschermingsmaatregelen kunnen treffen.
  • De kamer verluchten en nadien reinigen met detergent en desinfecteren met een product dat actief is tegen het coronavirus, bv. met een chlooroplossing van 1.000 ppm (bereiding).
  • Overlijdensakte model IIIC (overlijden van een persoon van een jaar of ouder) moet door de arts worden ingevuld. Bij rubriek A “ja” aankruisen bij de secties “bezwaar tegen schenking lichaam” en “bezwaar tegen vervoer zonder kist”.

 
Voor de doelgroep personen met dementie en personen met een psychiatrische aandoening is het niet altijd mogelijk, zo niet onmogelijk, om de beschermende maatregelen toe te passen wegens loopdrang. Hoe pakken we dat best aan?
Zie hiervoor: Wat is ethisch verantwoorde zorg voor bewoners met dementie en vermoeden van Coronabesmetting? https://www.zorgneticuro.be/content/faq-covid-19-coronavirus-ethiek
Zie hiervoor: https://www.zorgneticuro.be/content/outbreak-management-covid-19-coronavirus-residenti%C3%ABle-ouderenzorg
 
Wat zijn de richtlijnen m.b.t. het doorsturen van bewoners van een woonzorgcentrum, die positief gescreend zijn en waarvoor er afspraken zijn m.b.t. DNR-codes? 
We verwijzen hiervoor naar de Beslissingsboom voor ethisch verantwoorde zorg bij bewoners die besmet zijn met het coronavirus in woonzorgcentra: Zie onze FAQ ethiek
 
Wat doen we bij een outbreak en wat is een outbreakplan? Kunnen we inzage krijgen in enkele goede voorbeelden?
Zie hiervoor: https://www.zorgneticuro.be/content/outbreak-management-covid-19-coronavirus-residenti%C3%ABle-ouderenzorg
 
Wat met de huisartsbezoeken in het woonzorgcentrum en de rol van de CRA?
Het is niet de bedoeling dat de CRA de rol van de huisartsen overneemt. De lokale huisartsen en de CRA’s kunnen, in onderlinge overeenstemming en in overeenstemming met de bewoners, onderlinge afspraken maken die van dit principe afwijken. De directie of de bezoekende huisartsen of huisartsenkringen kunnen de CRA nooit verplichten aan de CRA om plaatsvervangend op te treden. De huisarts wordt gevraagd niet dringende bezoeken uit te stellen. Als hij/zij op bezoek komt in het woonzorgcentrum wordt van hem/haar verwacht dat hij hierover overleg pleegt met de verpleegkundige en strikt de beschermende maatregelen toepast (ook geen polshorloge of ringen!). Indien hij zich hier niet aan houdt, spreekt de verpleegkundige of de CRA hem/haar hierop aan en kan alsnog de toegang tot het woonzorgcentrum geweigerd worden. 
 
Wanneer de CRA besmet is met COVID-19 kan hij via multimedia in contact blijven staan met het woonzorgcentrum en/of een collega aanspreken om de continuïteit van zijn functie in het woonzorgcentrum te waarborgen. Het spreekt voor zich dat bij een uitbraak van COVID-19 de CRA een cruciale rol speelt in de organisatie van de medische zorgen. Indien nodig kan ook een geriatrisch consult in het woonzorgcentrum worden aangevraagd om de klinische situatie ter plaatse in te schatten.
 
Wat is een geregistreerde mantelzorger ?
Er blijven veel vragen gesteld de term ‘geregistreerd’. Dit slaat op een lijst die het woonzorgcentrum bijhoudt waarop de namen genoteerd staan van de mantelzorgers die op een gestructureerde wijze meerdere bewoners bijstaan bij de uitvoering van essentiële ADL-activiteiten. Wij adviseren hier zeer zorgvuldig mee om te gaan. Het is immers erg belangrijk dat er voldoende aandacht is voor een rationeel gebruik van het schaars beschikbare beschermingsmateriaal (beschermende kledij en mondkapjes). Een mantelzorger die tot op heden enkel één bewoner hielp met de uitvoering van ADL-functies kan enkel in aanmerking komen als hij eveneens bereid is meerdere personen te helpen. 
 
Wat wordt er bedoeld met essentiële zorgactiviteiten (mantelzorger/vrijwilliger)?
De richtlijn hierover is duidelijk: enkel en uitsluitend hulp bij de uitvoering van de activiteiten van het dagelijkste leven (ADL).

Staat er een leeftijdsgrens op geregistreerde vrijwilligers of mantelzorgers?
Neen, er is geen leeftijdsgrens. Men dient zich er wel bewust van te zijn dat personen met een hoge leeftijd tot de risicogroep behoren.
 
Zijn er richtlijnen in geval van naderend overlijden? Bv. max. aantal bezoekers die op de kamer worden toegelaten?
Bezoekers zijn toegelaten in kader van palliatieve zorgsituatie met strikte in acht name van de beschermende maatregelen. Best in overleg met de CRA en met de familie goede afspraken maken en het aantal personen per bezoek beperken. Bezoekers die zelf besmet zijn en duidelijke symptomen vertonen worden niet toegelaten tot het woonzorgcentrum.
 
Mogen de bewoners zelf nog de organisatie verlaten en opnieuw binnenkomen (bv. op familiebezoek of mogen mobiele bewoners nog gaan wandelen in het dorp)?
Neen, het is niet toegelaten dat bewoners het woonzorgcentrum verlaten, met uitzondering van dringende medische interventies in het ziekenhuis. Een wandeling in een afgesloten tuin van het woonzorgcentrum is toegelaten.
 
Mag een woonzorgcentrum een bewoner die werd opgenomen in het ziekenhuis de terugkeer naar het woonzorgcentrum weigeren?
Op basis van de richtlijnen 31.03.2020 van Agentschap Zorg en Gezondheid
Voor heropname van bewoners na een ziekenhuisverblijf en opname van nieuwe bewoners na een ziekenhuisverblijf geldt:

  • altijd telefonisch contact tussen de behandelende arts van het ziekenhuis én de huisarts of CRA;
  • NIET-(mogelijke) COVID-19 bewoner: opname zonder bijkomende maatregelen;
  • (mogelijke) COVID-19 bewoner: opname met 14 dagen in druppel-contact-isolatie  te tellen vanaf de start van de symptomen én tot het verdwijnen van de symptomen van COVID-19, vastgesteld door de huisarts of CRA..
  • In geval van tweepersoonskamer: bij (her)opname op een tweepersoonskamer worden (mogelijke) COVID-19 bewoners die nog in isolatie zijn en NIET-COVID-19 bewoners niet samen op een kamer ondergebracht.

 
 Opname van nieuwe NIET-(mogelijke) COVID-19 en (mogelijke) COVID-19 bewoners/ouderen uit het ziekenhuis kan door de directie van het woonzorgcentrum enkel geweigerd worden indien er geen opnamecapaciteit is (bezetting binnen de erkende capaciteit, en indien van toepassing bovenop de erkende capaciteit, is maximaal).
 
Bij een totaal gebrek aan beschermingsmaterialen die noodzakelijk zijn voor de (her)opname van een (mogelijke) COVID-19 bewoner/oudere in het woonzorgcentrum, wordt vanuit het ziekenhuis het noodzakelijke beschermingsmateriaal voor 14 dagen onmiddellijk en tegelijkertijd met het transfer van de bewoner/oudere meegegeven. Indien het ziekenhuis in de onmogelijkheid is om aan deze voorwaarde te voldoen, kan het woonzorgcentrum de (her)opname van de bewoner/oudere weigeren.
 
Na dagbehandeling of consultatie in het ziekenhuis van een NIET-(mogelijke) COVID-19 bewoner zijn er geen bijkomende maatregelen nodig. Zie ook supra.
 
Mag familie de bewoner komen halen en thuis verzorgen gedurende de periode van de tijdelijke maatregelen ten aanzien van de woonzorgcentra (geen bezoek ontvangen)?
Ja, dat mag. Wij adviseren dan om de familie toe te leiden naar thuiszorgvoorzieningen. De contractueel afgesproken korting op de dagprijs wordt gedurende deze periode toegepast. Indien de familie de bewoner na een periode bij de familie toch terug in het woonzorgcentrum wil brengen, dan wordt de bewoner geïsoleerd op de kamer gedurende minstens veertien dagen of langer tot hij/zij vrij is van symptomen.

Met de richtlijnen van het Agentschap Zorg en Gezondheid van 31 maart 2020 wordt het verlaten van het woonzorgcentrum wel ten zeerste ontraden (het kan immers nooit met zekerheid worden uitgesloten dat de bewoner dan in contact is gekomen met het virus), maar dit kan niet verboden worden door de directie van het woonzorgcentrum. Bewoners die op eigen initiatief of op vraag van verwanten het woonzorgcentrum verlaten, blijven daarom bij terugkeer gedurende 14 dagen op de kamer (geen druppel-contact isolatie).
 
Mogen bewoners elkaar opzoeken in hun kamers, bijvoorbeeld om samen te kaarten? 
Op basis van de richtlijnen van 31/03/2020 het Agentschap Zorg en Gezondheid: bezoek van een bewoner aan een andere bewoner in de kamer wordt enkel toegestaan als de bewoners de beschermende maatregelen (algemene voorzorgmaatregelen, 1,5 meter afstand tussen de bewoners) strikt naleven.
 
Kan een persoon die zich uitdrukkelijk weigert te houden aan het bezoekverbod de toegang tot het woonzorgcentrum worden ontzegd?
Ja, dat kan en mag. Bij besluit van de Vlaamse Regering wordt bepaald dat bezoek aan het woonzorg-centrum niet wordt toegelaten, behoudens:

  • externe zorgverstrekkers;
  • stagiair(e)s;
  • geregistreerde mantelzorgers en vrijwilligers die instaan voor essentiële ADL-taken bij meerdere bewoners (activiteiten dagelijks leven);
  • bijkomende uitzonderingen kunnen worden toegestaan door directie en CRA (Coördinerend en Raadgevend Arts) (bijvoorbeeld voor palliatieve patiënten of erkende levensbeschouwelijke begeleiders), dit zijn geregistreerde bezoekers.

Desgevallend kan men om politie-ondersteuning vragen.
Bijkomend aan deze vraagstelling wordt geadviseerd om mogelijks bemiddeling te zoeken bij het lokale bestuur/de burgemeester. Het algemeen belang staat hier immers voorop.
Zijn er richtlijnen i.v.m. de bedeling van warme maaltijden aan huis vanuit een woonzorgcentrum?
Neen, er zijn hiervoor geen specifieke richtlijnen bepaald. De bedeling kan verder worden verzekerd. Men dient zich te houden aan de strikte hygiënische maatregelen.
 
Wat is de procedure voor de vrijwilligers die zich hebben aangemeld voor de vrijwilligerspool?

  • Vanuit Zorg en Gezondheid wordt bij de richtlijnen van 31 maart 2020 een opsplitsing gemaakt tussen vrijwilligers die in aanmerking komen voor een medische reserve en voor een niet-medische reserve.
  • M.b.t. de medische reserve:
    • gebeurt de aanmelding via een online formulier op de website van Zorg en Gezondheid; 
    • wordt de reservelijst gepubliceerd op een afgeschermde pagina op de website van Zorg en Gezondheid en krijgt deze dagelijks een update;
    • telt de lijst op 30 maart 2020 3270 vrijwilligers;
    • wordt de lijst gecommuniceerd naar de woonzorgcentra, ziekenhuizen, huisartsenkringen en thuiszorgorganisaties en kan de zorgsector de vrijwilligers zelf rechtstreeks contacteren. Zorg en Gezondheid komt niet tussenbeide wat betreft afspraken, vergoedingen van prestaties of verzekering van vrijwilligers;
    • werkt Zorg en Gezondheid aan een werkwijze om het overzicht gebruiksvriendelijker aan te bieden, waar latere informatie rond volgt.
  • M.b.t. de niet medische reserve:
    • onderzoekt Zorg en Gezondheid verschillende opties om het overzicht van niet-medische vrijwilligers op een gebruiksvriendelijke manier aan te bieden.
    • via het project crisisvrijwilligers van Rode Kruis-Vlaanderen worden vrijwilligers ingezet voor logistieke en administratieve taken in o.a. woonzorgcentra. Woonzorgcentra kunnen Rode Kruis Vlaanderen per mail contacteren via: socialehulpverlening@rodekruis.be.

 
Wanneer draagt men welk type van mondmasker?
We verwijzen naar de algemene communicatie van de Risk Management Group
 
Overzicht gebruik chirurgisch masker en FFP2-masker – update 29 maart 2020
 

  chirurgisch masker FFP2
ZORGPERSONEEL    
     
personeel niet betrokken bij verzorging van patiënten    
bij eigen respiratoire symptomen zonder koorts en aan het werk x  
binnengaan van kamer van een bewoner met mogelijk/bevestigd geval X  
bij contact met mogelijk/bevestigd geval:
- triagecentra
- contacten in eerste lijn/thuiszorg/GGZ/OZ/IBW
- contacten met patiënten in isolatie
- in mortuaria
- behandelingen (kine, verpleging, verzorging, podologie…)
X X
(tijdens aërosol genererende handelingen)
zorgpersoneel bij transport van een mogelijk/bevestigd geval X  
zorgpersoneel bij transport van patiënten die geen mogelijk/bevestigd geval zijn X  
ziekenwagenpersoneel bij transport van een mogelijk/bevestigd geval X X (tijdens aërosol genererende handelingen)
bij uitvoeren van aerosol-genererende procedures  (intubatie en geassocieerde handelingen, CPR, tracheale aspiratie met open circuit, bronchoscopie, C-PaP, BPap, oxyflow, tracheotomie, etc.) X
(bij tekort aan FFP2/FFP3)
X
tandartsen, voor alle patiënten (ook asymptomatisch)   X
bij asymptomatisch zorgpersoneel met nauwe contacten van een mogelijk of bevestigd geval X
gedurende 14 dagen)
 
in het ziekenhuis: in het operatiekwartier, in de verloskamer, in steriele eenheden, in propere en vuile zones sterilisatie, in laboratoria bij manipulatie van respiratoire en digestieve monsters zonder laminaire stromingskap X  
     
PATIENT / BEWONER    
mogelijk/bevestigd geval tijdens transport X  
mogelijk/bevestigd geval in wachtzaal X  
mogelijk/bevestigd geval in nauw contact/onderzoek/behandeling (kine, thuisverpleging, verzorging, podologie, ambulante praktijk, GGZ, OZ, IBW, …) X  
contactpersonen van zieke, thuis    
immuungecompromitteerde patiënt in ziekenhuis die kamer moet verlaten   x
(FFP2 mét uitadem-ventiel)

 
Waar kunnen we terecht voor de aanschaf van beschermende materialen/producten, zoals alcoholgel, wegwerpschorten, wegwerpdoekjes, …..?
Voor de recentste lijst van de leveranciers van  beschermingsmaterialen zie onze FAQ beschermingsmateriaal
 
Wanneer we overgaan van comfortzorg naar intensieve zorg, welke verpleegkundige handelingen mogen we dan stellen en welke niet?
Op zich voorziet de Wet Uitoefening Gezondheidszorgberoepen (het vroegere KB 78) en het uitvoeringsbesluit over verpleegkunde (het regelmatig aangepaste KB van 19 juni 1990) geen verschil in toegelaten handelingen tussen een ziekenhuis, een woonzorgcentrum of de thuissituatie. Er is wel een essentieel verschil tussen:

  • een verpleegkundige en een zorgkundige;
  • verpleegkundige handelingen waarvoor al dan niet een voorschrift van een arts nodig is;
  • verpleegkundige handelingen die enkel mogen uitgevoerd worden door verpleegkundigen die houder zijn van een bijzondere beroepstitel;
  • verpleegkundige handelingen die door een zorgkundige mogen uitgevoerd worden.

 
De volgende handelingen mogen ook gesteld worden door een verpleegkundige in een woonzorgcentrum, maar er is een voorschrift van een arts nodig (niet noodzakelijk de aanwezigheid van een arts).

  • Zogenaamde B2-handelingen (“technisch-verpleegkundige verstrekkingen waarvoor een voorschrift van een arts nodig is”). Voorbeelden zijn: intramusculaire of intraveneuze toedieningen van medicatie. Of het toedienen van onderhoudsdosis via een door de arts geplaatste katheter;
  • Zogenaamde C-handelingen (“toevertrouwde medische handelingen”). Voorbeelden: vervangen van externe tracheacanule of debrideren van decubituswonden.

 
De verpleegkundige moet wel voldoende kennis en ervaring hebben om de handelingen uit te voeren. Zie de volledige lijst van de verpleegkundige handelingen waarvoor een voorschrift nodig is
 
Concrete informatie over de verpleegkundige handelingen die door een zorgkundige mogen worden uitgevoerd
 
Waarom worden de werkzaamheden van de kapster/kapper verboden en de activiteiten van de externe kinesitherapeut en de medische pedicure niet?
De activiteiten van een kapster/kapper worden niet beschouwd als medische of paramedische noodzakelijke interventies. De interventies van de externe kinesitherapeut en de medische pedicure (enkel een podoloog kan deze medisch noodzakelijke handelingen stellen) zijn toegelaten in zoverre deze noodzakelijk zijn in het belang van de gezondheid van de bewoner, enkel  op afspraak en 1 op 1.
 
Kunnen we verse voedingswaren en de krant die de familie brengt voor een bewoner meteen aan de bewoner overmaken?
Er zijn veel vragen met betrekking het in quarantaine plaatsen van verse producten en kranten voor de bewoners. Er bestaat echter geen consensus over het nut ervan en de duur van de quarantaine. Zorgnet-Icuro beveelt op dit ogenblik aan: verse producten / krant voor bewoners van WZC, CVH en GAW: 24 uur quarantaine.
 
Centrum voor kortverblijf

Gelden de beschermende maatregelen van een woonzorgcentrum voor een centrum voor kortverblijf?
Ja, de beschermende maatregelen van een woonzorgcentrum gelden tevens voor een centrum voor kortverblijf.
 
Mogen we in het centrum voor kortverblijf de 60-90 regel overschrijden gedurende de periode van opnameverbod (in een ander CVK of WZC), indien noodzakelijk?
Op basis van de meest recente richtlijnen van het Agentschap Zorg en Gezondheid:
De erkenningsvoorwaarden stellen dat bewoners maximaal 60 opeenvolgende dagen en, beschouwd over de periode van één kalenderjaar, in totaal maximaal 90 dagen in hetzelfde centrum voor kortverblijf type 1 opgenomen mogen worden.  Voor het berekenen van het maximale aantal verblijfsdagen wordt geen rekening gehouden met de dagen van onvoorziene afwezigheid.
 
Het is mogelijk dat er in het centrum voor kortverblijf type 1 bewoners verblijven waarvan de maximale verblijfsduur nadert, maar waarvoor noch een terugkeer naar de thuissituatie, noch een definitieve opname in een woonzorgcentrum momenteel mogelijk is.
 
Er kan, binnen de reguliere wetgeving, steeds afgeweken worden van de maximale verblijfsduur van 60 en 90 dagen, op voorwaarde dat dit gemotiveerd en opgevolgd wordt door het multidisciplinair team dat de bewoner van het centrum voor kortverblijf type 1 verzorgt. Deze motivatie en opvolging moet terug te vinden zijn in het individueel verzorgingsdossier van de bewoner en aantoonbaar kunnen gemaakt worden.
 
Mag men bij eventuele leegstand van erkende (ROB/RVT) woongelegenheden inzetten als bedden kortverblijf?
Neen, de erkende capaciteit van het aantal woongelegenheden van het centrum voor kortverblijf mag niet worden overschreden. U kan de bewoner – als wordt voldaan aan enkele voorwaarden en na melding van uw aanvraag bij Zorg en Gezondheid -  wel opnemen in een niet erkende (boven/buiten erkende capaciteit ) woongelegenheid van het woonzorgcentrum op basis van een overeenkomst van beperkte duur. De opname van de bewoner wordt niet beschouwd als een opname in het centrum voor kortverblijf, maar wel als een opname in het woonzorgcentrum. Maximaal drie bewoners mogen boven capaciteit worden opgenomen (voor opname in de rustkamer), inclusief de gebruikers van de op 14 maart 2020 gesloten centra voor dagverzorging en centra voor dagopvang.  Zie voor opname boven de capaciteit erkende woongelegenheden woonzorgcentrum richtlijn WZC van 31/03/2020.
 
Centrum voor dagverzorging

Zullen de centra voor dagverzorging eveneens verplicht worden hun activiteiten tijdelijk op te schorten?
Ja, de centra voor dagverzorging zullen bij middel van een besluit van de Vlaamse Regering verplicht worden om vanaf maandag 16/03 tot 20/04/2020 hun activiteiten op te schorten. 
Voor de gebruikers van het centrum voor dagverzorging wordt in overleg gezocht naar een passende thuiszorgoplossing. Indien dit niet mogelijk is, kunnen zij bij voorrang tijdelijk worden opgenomen in een centrum voor kortverblijf, een centrum voor herstelverblijf, een woonzorgcentrum of een assistentiewoning, voor zover hiervoor nog vrije ruimte is.
 
Mag de rustkamer van het CDV ook worden beschouwd als een geregistreerde mantelzorgkamer?
Neen, een rustkamer wordt niet als een geregistreerde mantelzorgkamer beschouwd. Ook deze kamer dient ter beschikking te zijn voor opvang van een gebruiker van een centrum voor dagverzorging of voor opvang van een patiënt vanuit het ziekenhuis.
 
Groepen van assistentiewoningen
 
Kan het worden toegelaten dat een groep van assistentiewoningen in deze crisissituatie gebruikers van een dagverzorging, die thuis onvoldoende kunnen worden opgevangen, tijdelijk huisvesten in een assistentiewoning met een contract van beperkte duur (idem als kortverblijf)?
Ja, dit wordt door het Agentschap Zorg en Gezondheid toegestaan in deze uitzonderlijke situatie.
 
Valt de groep van assistentiewoningen onder dezelfde beschermende bepalingen als een woonzorgcentrum?
Als de groep van assistentiewoningen zich bevindt in een gebouw dat volledig af te scheiden is van het woonzorgcentrum, dan zijn de beschermende maatregelen van toepassing die van toepassing zijn voor alle burgers. Bijkomend gaat het om een kwetsbare doelgroep van 65-plussers. Het is de verantwoordelijkheid van de beheersinstantie of uitbater om het naleven van de maatregelen te ondersteunen in het belang van het welzijn van de bewoners. De richtlijnen van 31.03.2020 Agentschap Zorg en Gezondheid voor groepen van assistentiewoningen en serviceflat gebouwen zijn hierop van toepassing.
Als de groep van assistentiewoningen niet volledig fysiek kan afgesloten worden van het woonzorgcentrum, zijn de richtlijnen voor woonzorgcentra van kracht.
 
Moeten we ook in lockdown gaan in groepen van assistentiewoningen die niet architectonisch verbonden zijn met een woonzorgcentrum?
Neen, groepen van assistentiewoningen die niet architectonisch  verbonden zijn met het woonzorgcentrum moeten niet in lockdown  gaan. Initiatiefnemers kunnen echter wel deze beslissing nemen op vraag van de bewoners van de GAW of op eigen initiatief in samenspraak met de bewoners van de GAW. De richtlijnen voor de GAW worden nog aangepast op vlak van de rol van de woonassistent en het houden van een register van mantelzorgers (zie aanpassing hiervan in de richtlijnen GAW Agentschap Zorg en Gezondheid  van 31.03.2020).
 
Als de groep van assistentiewoningen zich bevindt in gebouwen die niet kunnen worden afgescheiden van het woonzorgcentrum, dan gelden de beschermende maatregelen van het woonzorgcentrum. Conform de maatregelen voor de woonzorgcentra, kunnen NIET-(mogelijke) COVID-19 bewoners samen eten - in het woonzorgcentrum of in de ontmoetingsruimte van de groep van assistentiewoningen of van het serviceflatgebouw - en gebruik maken van de dienstverlening van het woonzorgcentrum. De maatregelen voor (mogelijke) COVID-19 bewoners en medewerkers zijn dezelfde maatregelen als voor (mogelijke) COVID-19 bewoners en medewerkers van het woonzorgcentrum.
 
Centrum voor herstelverblijf

Gelden de beschermende maatregelen van een woonzorgcentrum voor een centrum voor herstelverblijf?
Ja, de beschermende maatregelen van een woonzorgcentrum gelden tevens voor een centrum voor herstelverblijf.

Administratieve procedures
Worden de verplicht te registreren gegevens met betrekking tot COVID-19 verduidelijkt en versoepeld?
Neen, de gegevens zijn belangrijk in het kader van het preventiebeleid en moeten worden geregistreerd. De overheid wil dagelijks de gegevens kunnen opvolgen vanuit epidemiologisch perspectief. Men vraagt uitdrukkelijk de instructies, zoals vermeld op de website van het Agentschap Zorg en Gezondheid, te volgen: https://www.zorg-en-gezondheid.be/melding-covid-19-in-woonzorgcentra 
Bij vragen kan men terecht bij Lennert Noppe, tel. 02 553 21 31, lennert.noppe@vlaanderen.be. Van de woonzorgcentra wordt uitdrukkelijk verwacht dat zij vanaf maandag 23/03/2020 de geregistreerde gegevens correct overmaken aan het Agentschap, ook tijdens de weekends.
 
Wat met brandweerattesten die niet tijdig kunnen worden ingediend omdat brandweerbezoek uitgesteld wordt?
Met een dergelijke vraag kan je rechtstreeks terecht bij het Agentschap Zorg en Gezondheid. Zij bekijken casus per casus.

Alle niet dringende afspraken voor brandveiligheidscontroles zijn tot nader order in het kader van het federaal noodplan van de regering geannuleerd.
 
Kan het Agentschap Zorg en Gezondheid enige soepelheid aan de dag leggen wat betreft de deadlines voor administratieve verplichtingen op vlak van vergunning en erkenning?
Het Agentschap is bereid enige soepelheid aan de dag te leggen wat betreft het naleven van administratieve deadlines, maar benadrukt dat het respecteren van de termijnen voor het indienen van een erkennings- en/of omzettingskalender in het (financieel) belang van het woonzorgcentrum best worden nageleefd.
 
Is het verplicht een melding te doen aan het Agentschap Zorg en Gezondheid wanneer verpleegkundigen en zorgkundigen zich laten testen?
Neen, dit hoeft niet. Indien uit de test zou blijken dat er een besmetting is, wordt het Agentschap Zorg en Gezondheid automatisch verwittigd
 
Beschermingsmateriaal
 
Voor meer informatie over persoonlijk beschermingsmateriaal verwijzen we u graag naar onze FAQ beschermingsmateriaal. Deze FAQ wordt geactualiseerd van zodra nieuwe informatie voor handen is.
Aanvullend verwijzen we u ook naar de Express 2020/33 over de aanlevering van beschermingsmateriaal
 
Mogen zelf gemaakte mondmaskers gewassen worden ?  Zo ja , wat zijn de wasvoorschriften?
Ja, best dagelijks (of meer) wassen op minimum aan 60°C, best aan 90°C.
 
Is er kennis over welke stof veilig is om zelf mondmaskers te maken?
Buitenkant best niet-vocht absorberend, binnenkant wél. Zie Patroon en handleiding van de FOD
Zelfgemaakte deze niet dezelfde vereisten of veiligheid hebben dan chirurgische maskers
 
Zijn er richtlijnen ivm het hergebruik van mondmaskers of het verder gebruiken als men uit een kamer komt met iemand die besmet is?

  • Een masker mag 8 uur gebruikt worden. Het moet dus minimaal dagelijks vervangen worden. Let wel, bij het aan- en opzetten mag je nooit de voorkant aanraken, en doe telkens handhygiëne voor en na het opzetten.
  • Het masker moet zeker vervangen en gewassen worden (minimum aan 60°C en best aan 90°C) indien het bevuild is. Indien het beschadigd is, moet het weggegooid worden.
  • Na het buitengaan uit een kamer met een besmet iemand, moet het niet onmiddellijk vervangen worden, als het niet bevuild is.
  • Tenzij niets anders beschikbaar is, wordt voor hoogrisico handelingen met aerosolvorming een FFP2 masker gebruikt en nadien weggegooid.

 
Dragen alle medewerkers maskers?     
COVID-19 – communicatie over advies 9577 van 16 maart 2020 van de Hoge Gezondheidsraad en aanbevelingen van de Risk Assessment Group over het gebruik van mondmaskers:

  • Het beheer van de mondmaskers gebeurt centraal.
  • Het is verboden dat personeel dat niet betrokken is bij de verzorging van patiënten routinematig medische maskers draagt (bv. administratief personeel, technisch personeel, laboratorium personeel, personeel van de onthaalbalie dat geen rechtstreeks contact heeft met patiënten, enz.).
  • De directie van een woonzorgcentrum kan het dragen van een door de medewerker - die niet betrokken is bij de verzorging van bewoners - zelf aangekocht (chirurgisch) mond(neus)masker niet verbieden.
  • Mondmaskers mogen niet mee naar huis genomen worden.

 
In de richtlijnen voor de woonzorgcentra van 31 maart 2020 staan volgende specifieke richtlijnen omtrent mondmaskers:

  • Vermijd tijdens de COVID-19 epidemie overbodig en verkeerd gebruik van chirurgische mondneusmaskers. Persoonlijk beschermingsmateriaal is schaars en zal schaars blijven! Mondmaskers moeten dan ook prioritair voorbehouden worden voor zorgverleners die rechtstreeks in contact komen met (mogelijk) COVID-19 bewoners.
  • Graag kennisname van de richtlijnen voor gebruik van mondmaskers op: https://epidemio.wiv-isp.be/ID/Documents/Covid19/COVID-19_RMG_Brief_Mond... , deze te volgen en uw medewerkers hierover te informeren.
  • Organiseer het beheer van de mondmaskers en ander beschermingsmateriaal binnen uw voorziening centraal, houd toezicht op het nemen van maskers en zorg ervoor dat mondmaskers niet onterecht worden meegenomen.
  • Een chirurgisch mondneusmasker moet gedragen worden:
    • door zorgverleners wanneer er kans is op contact met respiratoire secreties en andere lichaamsvochten. Wissel handschoenen en beschermschort na elke verzorging van een bewoner en pas nadien handhygiëne toe volgens indicatie;
    • door zorgverleners bij het betreden van de kamer van de (mogelijke) COVID-19 bewoner;
    • door zorgverleners met milde luchtwegklachten zonder koorts, dragen altijd een chirurgisch mondneusmasker en besteden extra aandacht aan hygiënische maatregelen;
    • door medewerkers die een nauw, onbeschermd contact hadden (geen chirurgisch mondneusmasker, geen handschoenen) in een persoonlijke of professionele context, met een (mogelijke) COVID-19 patiënt/bewoner gedurende 14 dagen na het onbeschermd nauw contact en met extra aandacht voor hygiënische maatregelen;
    • door de (mogelijke) COVID-19 bewoner, zeker indien deze de kamer zou verlaten;
    • door schoonmaakpersoneel bij het betreden van de kamer van de (mogelijke) COVID-19 bewoner;
    • door de geregistreerde bezoeker bij het betreden van de kamer van een (mogelijke) COVID-19 bewoner.
  • Er moet verboden worden dat medewerkers die niet betrokken zijn bij de verzorging van bewoners, routinematig mondmaskers dragen, bijvoorbeeld administratief personeel, technisch personeel, personeel van de onthaalbalie, keukenpersoneel, enz.
  • Langer gebruik van chirurgische mondneusmaskers: hoewel deze maskers normaal gezien voor eenmalig gebruik zijn, is omwille van de schaarste, toegestaan.
  • Voor het gebruik van mondneusmaskers gelden de volgende voorwaarden:
    • voor een periode van acht uren, ongeacht de opeenvolging van interventies, zonder naar buiten te gaan;
    • mag dus met dat doel bijgehouden worden rond de hals, maar nooit in de zak;
    • mag voorlopig bewaard worden op een plaats zonder besmettingsgevaar, bijvoorbeeld in een geïndividualiseerde papieren omslag of in een uitwasbare gepersonaliseerde bak;
    • mag nooit aan de voorzijde aangeraakt worden;
    • moet onmiddellijk verwijderd worden zodra zichtbaar vuil;
    • strikte toepassing van handhygiëne.
  • Zelfgemaakte stoffen maskers zijn geen medische maskers en zijn inferieur aan chirurgische mondneusmaskers. Zij kunnen wel gebruikt worden in woonzorgcentra door het personeel dat niet betrokken is bij de verzorging van bewoners (bv. administratief personeel, technisch personeel, enz.) indien zij dit wensen.
  • De instructies voor het vervaardigen van zelfgemaakte mondmaskers vindt u via deze link: https://maakjemondmasker.be .
  • Zelfgemaakte mondmaskers moeten dagelijks worden gewassen op minimaal 60° C. Nadien strijken, kan bijkomende kiemreductie bewerkstelligen.
  • De directie kan het dragen van een door de medewerker - die niet betrokken is bij de verzorging van bewoners –zelf aangekocht (chirurgisch) mond(neus)masker of zelfgemaakt stoffen masker niet verbieden.

 
Hygiëne en wasgoed
 
Kan het halen en brengen van wasgoed en het brengen van een raambezoek aan een bewoner (raambezoek contact bezoeker/bewoner via een gesloten vensterraam) van het woonzorgcentrum beschouwd worden als 'verplaatsing om mensen in nood te helpen'?
Ja, dat kan beschouwd worden als een 'verplaatsing om mensen in nood te helpen'.  Alhoewel een attest hiervoor niet is verplicht, kan u een model vinden op de website van Zorgnet-Icuro.
 
Klopt het dat we voor servies en bestek wegwerpmateriaal dienen te gebruiken?
Volgens het Agentschap Zorg & Gezondheid, afdeling preventie, volstaat het dat de afwas van het bestek en de borden op de huidige gekende wijze (60°) gebeurt en dat de handhygiëne strikt wordt nageleefd. Niets belet echter een woonzorgcentrum om toch over te gaan tot het werken met wegwerpmateriaal.
 
Is het nodig het kinélokaal na elk gebruik door een niet besmette bewoner te reinigen en te ontsmetten?
Ja, het is aangewezen na elke één-op-één-interventie de oppervlakten en de gebruikte materialen grondig te reinigen en te ontsmetten.
 
Is het nodig de gemeenschappelijke bad- of doucheruimte na het gebruik door een niet besmette bewoner telkens te reinigen en te ontsmetten?
Ja, het is aangewezen na elke één-op-één-interventie de oppervlakten en de gebruikte materialen grondig te reinigen en te ontsmetten.
 
Hoe lang blijft het Corona-virus actief buiten het menselijke lichaam?
Op plastic 72 uur, 48 uur roestvrij staal, karton, 24 uur.  In uitgehoeste aerosoldruppeltjes slechts drie uur. Overdracht via besmette oppervlakken en voorwerpen is veel minder waarschijnlijk dan via rechtstreeks contact met uitgehoeste/uitgeniesde druppeltjes.
 
Hoe gaan we het best om met de persoonlijke was van de bewoners?
Zie hiervoor de uitgebreide richtlijnen van het Agentschap Zorg en Gezondheid van 31 maart 2020.
 
We zoeken naar alternatieven voor onze bewoners om hen fijne momenten te geven. Zijn er tegenindicaties dat een van de medewerkers die thuis een huisdier heeft (hond, kat, konijn), die meebrengt?
Zie de richtlijnen van het Agentschap Zorg en Gezondheid van 31 maart 2020: externe huisdieren worden niet toegelaten tot het woonzorgcentrum. Voor dieren die in het woonzorgcentrum wonen, moeten er geen bijkomende maatregelen genomen worden. Uit voorzorg worden geen dieren toegelaten bij (mogelijke) COVID-19 bewoners.