FAQ Covid-19 Coronavirus - Algemene Ziekenhuizen

Snel het antwoord op jouw vraag vinden? Geef je zoekterm in door op je toetsenbord 'control' en 'f' tegelijkertijd in te drukken. Typ vervolgens je trefwoord in en druk op 'enter'.

Laatste update: 3 april 2020

Er wordt dagelijks een overleg georganiseerd met het FOD Volksgezondheid, het Agentschap Zorg en Gezondheid en Brusselse en Waalse administraties en de ziekenhuiskoepels.
De vragen die we ontvangen via het generieke e-mailadres corona@zorgneticuro.be leggen we voor. Hieronder kunt u de vragen, waarop wij een antwoord ontvangen hebben, terugvinden.
 

1. Algemeen 

Waar kan ik terecht voor het melden van bevoorradingsproblemen van beschermmiddelen en ander medisch materiaal?
Problemen rond bevoorrading van beschermingsmiddelen en ander medisch materiaal kunnen gemeld worden via dit onlineformulier.

 

Prioriteiten van verdeling van beschermingsmateriaal (info RIZIV 28/03/2020)
Voor de concrete verdeling van het beschikbare persoonlijke beschermingsmateriaal is een lijst met prioritaire groepen in de zorg uitgewerkt. Deze prioriteiten zijn bepaald op basis van wetenschappelijk onderbouwde bijdragen van de experten in de Risk Management Group.
  • De prioriteiten zijn als volgt vastgelegd:
    • Zorgverleners van de non-USI COVID eenheden
    • Zorgverleners van de triagecentra
    • Afzondering in geval van vermoeden/bevestiging in collectieve bewoningen / personen die zorgen voor deze verdachte/bevestigde gevallen
    • Eerstelijnszorgverleners met contact tijdens het verzorgen van vermoeden/bevestigde gevallen: algemene geneesheren/ thuisverplegers, consultatie/hulpverleners/ Kine/… of elke andere zorgverlener
    • Thuisverpleging
    • Kinesisten
    • Vroedvrouwen
    • Huisartsen
    • Gezinszorg
    • Personeel mortuaria en begrafenisondernemers
    • Labo: manipulatie van respiratoire of digestieve stalen zonder laminaire stromingkap
  • Vervolgens:
    • Ambulanciers in non-COVID-19 ziekenwagens
    • Jeugdhulp.
    • Alle gemeenschappen.
De lijsten van categorieën van personen zijn niet exhaustief. De algemene aanbevelingen gelden: ‘personen die aerosolbehandeling uitvoeren of helpen bij de uitvoering ervan’ of ‘van zodra er een contact in het kader van een zorg naar een COVID-19 vermoede/bevestigde patiënt toe’.

 

Prioriteiten voor uitbreiding van testcapaciteit (info RIZIV 28/03/2020)
Voor de uitrol van de verhoogde testcapaciteit is een lijst met prioritaire groepen uitgewerkt. Deze prioriteiten zijn eveneens vastgesteld op basis van wetenschappelijk onderbouwde bijdragen van de experten in de Risk Management Group.
De prioriteiten zijn als volgt vastgelegd:
  • Elke persoon van wie de klinische toestand een hospitalisatie vereist EN van wie de clinicus een vermoeden van COVID-19 heeft.
  • Elke zorgverlener die voldoet aan de definitie van mogelijk geval die zorg verleent aan personen die tot de risicogroep behoren om een zware vorm van de ziekte te ontwikkelen : of het is ziekenhuisverband (ICU, neonatologie, oncologie, geriatrie, dialyse, hematologie) of in ambulante zorg (personeel van MR/MRS in contact met de bewoners). Het resultaat moet dan binnen de 24u geleverd worden om te vermijden dat een niet besmette persoon te lang verwijderd wordt van de werkplek, indien die lichte symptomen vertoont.
  • Elke zorgverlener die zorg verstrekt aan een persoon uit de risicogroep om een zware vorm van de ziekte te ontwikkelen en die respiratoire symptomen vertoont en koorts heeft.
  • Elke patiënt opgenomen in het ziekenhuis/geïnterneerd in een gemeenschap en symptomen van respiratoire infectie vertoont. In het geval van een cluster/gegroepeerde gevallen, de eerste gevallen testen (tot maximaal 5 gevallen). Daarna een link leggen tussen de aanwezigheid van de suggestieve symptomen en een contact met een bevestigd geval kan voldoende zijn om de patiënt te beschouwen als een bevestigd geval en de controlemaatregelen toe te passen.
  • Iedereen die nieuw binnen komt in een collectieve structuur (bijvoorbeeld : rusthuis, gevangenis, pleeggezin, …), die respiratoire symptomen vertoont om het ogenblik van de registratie.
Indien de capaciteit de komende dagen/weken stijgt, dan mogen de volgende personen erbij gerekend worden:
  • Elke zorgverlener die voldoet aan de definitie van mogelijk geval : teneinde een maximum aantal personen te beschermen die in contact staan met die zorgverleners die een hoger risico lopen om de infectie op te lopen vermits ze niet afgesloten worden.
  • De personen die voldoen aan de definitie van mogelijk geval en die zich bevinden in de categorie van personen in de risicogroep 4 zouden prioritair getest moeten worden, vermits ze sneller beademing nodig kunnen hebben.
 
Welke preventieve dienstverlening biedt Kind en Gezin aan? 
De fysieke preventieve dienstverlening op de consultatiebureaus werd opgeschort van 19 maart tot en met 5 april 2020. 
Vanaf 1 april 2020 biedt Kind en Gezin een aangepaste dienstverlening aan: 
  • Er is een regeling uitgewerkt voor de vaccinatiezittingen. 
  • Er worden prioritaire zittingen voorzien voor de medische opvolging van de kinderen van 3 weken, 8 weken en voor een specifieke problematieken. 
  • Samenwerking met de ziekenhuizen: de ziekenhuizen geven de gegevens van de nieuw geboren kinderen bij voorkeur door via digitale weg aan de verpleegkundige van Kind en Gezin, contactpersoon van de materniteit. 
  • De andere contacten verlopen via niet-fysieke weg. 

 

Hoe omgaan met de patiënt uit Nederland of patiënten die naar Nederland terug moeten gevoerd worden? 
Aangepast antwoord (23/03/2020): Er geldt een opnamestop voor Nederlandse patiënten in de Belgische ziekenhuizen. 

 

Hoe gaat het Agentschap Zorg en Gezondheid om met lopende dossiers en projecten? 
Het kabinet van minister Beke heeft laten weten dat zij aan de administratie gevraagd hebben om alle lopende dossiers en studies en deadlines m.b.t. ziekenhuizen en revalidatieziekenhuizen (toewijzing MRI, beroertezorg, ziekenhuisnetwerken, zorgstrategische plannen, Belrai,…) op te schorten tot na coronacrisis. Ook alle betrokken consortia (consortium Deloitte – LIGB , LUCAS, …) werden op de hoogte gebracht. De ziekenhuizen zijn immers in noodplan, waardoor dit vanzelfsprekend is.

 

Kunnen routine maar weliswaar wettelijk verplichte controles zoals FANC/ControlAtom nu doorgaan, gezien de richtlijn om externen zoveel mogelijk te weren? 
Het ziekenhuis is niet gesloten voor controles, maar controles kunnen een druk geven op ziekenhuizen. Het is aan de controlerende instantie om na te gaan of een controle nu aangewezen is uit oogpunt van veiligheid. De FOD gaat ervan uit dat de controlerende instanties zelf de nodige terughoudendheid aan de dag leggen voor de controle uit te voeren. 

 

Wat zijn de procedures bij het overlijden van een Covid-patiënt? 
De procedure voor het beheer van het overlijden van een Covid-patiënt is terug te vinden op de website van Sciensano. Hier vindt u de meest recente versie.
Voor de uitvaartsector werden specifieke richtlijnen uitgewerkt. Hier vindt u een samenvatting van de richtlijnen voor de uitvaartsector.

 

Zijn er problemen te verwachten m.b.t. de bloedvoorziening? 
Sciensano heeft op zijn website een aantal maatregelen gepubliceerd om het bloedverbruik n.a.v. het coronavirus te optimaliseren. Te raadplegen via deze link

 

Is het mogelijk om de verkiezingen van de medische raad uit te stellen? 
Het besluit over de verkiezing van de medische raad (KB van 10 augustus 1987) bevat geen uitdrukkelijke regeling voor uitstel van de verkiezing van de medische raad. De beheerder kan zich ook niet zomaar op overmacht beroepen aangezien de COVID-crisis de verkiezingen niet onmogelijk maakt.
In tijden van absolute noodzaak van de concentratie van de inspanningen van de volledige ziekenhuisorganisatie op de behandeling van COVID-19-patiënten en op de beheersing van de pandemie, is het evenwel wenselijk om de verkiezingen uit te stellen (en de procedure te schorsen).
 De beheerder kan deze beslissing zeker niet alleen nemen, maar moet hiervoor de toestemming hebben van het stem- en telbureau (opgericht volgens art. 6 van voornoemd KB van 10 augustus 1987). Dit bureau bestaat uit: 
  • De voorzitter van de (huidige) medische raad;
  • De ondervoorzitter van de medische raad;
  • De secretaris van de medische raad;
  • Een gemandateerde van de beheerder.
 
Daarnaast lijkt het veiligheidshalve aangewezen dat het voorstel tot uitstel voorgelegd wordt aan de kandidaten (als die zich reeds aangemeld hebben). Ten opzichte van de kandidaten zou men het voorstel tot uitstel per mail kunnen toesturen met de aankondiging dat wie niet protesteert geacht wordt het voorstel te aanvaarden. Van het bureau is wel een expliciet akkoord nodig. Zij staan immers in voor de organisatie van de verkiezingen. 

 

2. Financieel

 

3. Registraties 

Welke richtlijnen m.b.t. de ziekenhuisregistraties zijn gewijzigd?
  • Vanaf 17/03/2020 is MUGREG- en PITREG-registratie tijdelijk opgeschort. 
  • Er is geen verplichting voor het indienen van de VG-MZG voor de periode van 1 maart t.e.m. 15 maart 2020. De registratieperiode van 1 juni 2020 t.e.m 15 juni 2020 blijft behouden
  • De uiterlijke termijnen voor het indienen van deze gegevens worden verschoven naar: 
    • MZG 2019/2: Indienen tegen uiterlijk eind november 2020 
    • MZG 2020/1: Indienen tegen uiterlijk eind januari 2021 
    • MZG 2020/2: Indienen tegen eind mei 2021 (deadline voorzien in het KB van 27 april 2007) 
  • De deadline voor de IZAG-rapportering (jaarlijkse bevraging van het Agentschap Zorg en Gezondheid) wordt uitgesteld.
  • Uitstel van indiening van het Activiteitenrapport Multidisciplinair behandelcentrum voor chronische pijn naar een latere datum. 

 

4. Contacten met andere diensten/voorzieningen

Wat zijn de afspraken m.b.t. opname en heropname van ziekenhuispatiënten in woonzorgcentra?
De woonzorgcentra hebben specifieke instructies ontvangen. Weigeren is niet aan de orde. 
Er kunnen zich twee situaties voordoen:
  1. De bewoner vertoont klinisch geen uitgesproken symptomen van een eventuele Corona-besmetting. De beschreven beschermende maatregelen in geval van geen besmetting worden toegepast.
  2. De bewoner vertoont klinisch uitgesproken symptomen van een eventuele Corona-besmetting. De beschreven beschermende maatregelen in geval van besmetting worden toegepast. De persoon wordt geïsoleerd op de kamer gedurende minstens veertien dagen of langer tot hij/zij vrij is van symptomen. 
In de beide gevallen overlegt het ziekenhuis met het woonzorgcentrum voorafgaand aan de opname (telefonisch contact tussen de behandelende arts van het ziekenhuis én de huisarts of CRA).

 

Wij stellen vast dat er ziekenhuisopnames gebeuren, zelfs al zijn er geen medische redenen, om patiënten te kunnen doorsturen naar een WZC. Dit standpunt staat toch haaks op het feit dat we onze capaciteit moeten vrijhouden voor opname van covid-19 patiënten?
Er geldt een opnamestop voor nieuwe bewoners van WZC, die van thuis komen. De uitzonderingsmaatregel wat betreft de opnamestop voor nieuwe bewoners vanuit de thuissituatie wordt uitgebreid met twee doelgroepen: ouderen die worden geconfronteerd met partnergeweld en ouderen wier mantelzorger is weggevallen wegens ziekte. 
Deze opnamestop geldt niet voor bewoners, die uit de ziekenhuizen ontslagen worden om op die manier bedden vrij te kunnen maken voor COVID-patiënten. Alle betrokkenen (huisartsen, WZC, ziekenhuizen,…) moeten hierin hun verantwoordelijkheid nemen om een ziekenhuisopname niet te gebruiken als achterpoortje voor een opname in een WZC. 

 

Wat als een ziekenhuis een COVID-19 besmette persoon naar het woonzorgcentrum wenst over te brengen en het woonzorgcentrum onvoldoende beschermend materiaal ter beschikking heeft?
Als de bewoner COVID-19 positief werd getest en opgenomen wordt, moet het woonzorgcentrum over voldoende beschermende materialen beschikken om de zorg van de besmette bewoner te kunnen waarborgen. Indien dit niet het geval is, wordt het materiaal voor deze patiënt, waarover het WZC niet beschikt meegegeven voor een periode van 14 dagen. Indien dit voor één van de partijen niet mogelijk is, wordt dit besproken tussen CRA en behandelend arts of hoofdarts.

 

Wat als de toestroom van patiënten zo sterk oploopt dat ziekenhuizen dreigen vol te lopen?
Dan zullen bepaalde patiënten tijdelijk opgevangen kunnen worden in schakelzorgcentra. Die centra zorgen zo voor extra noodcapaciteit. Zorg en Gezondheid heeft een draaiboek opgesteld waarmee de gouverneurs, lokale besturen en zorgverleners op het terrein snel de uitvoer kunnen starten van dergelijke schakelzorgcentra. Afhankelijk van de nood kunnen er tot 30 centra in heel Vlaanderen opgericht worden. 

Download hier de nieuwste handleiding voor schakelzorgcentra (versie 6 april).

 

5. Ziekenvervoer 

Nieuwe richtlijnen m.b.t. het interziekenhuisvervoer en ontslagvervoer. NIEUW!
 
Vanaf 27/03/2020 gelden nieuwe richtlijnen van de Risk Management Group (RMG) m.b.t. het vervoer van patiënten van de  pretriagepunten naar de ziekenhuizen, het interziekenhuisvervoer en het ontslagvervoer.  
Op 31/03/2020 werden deze richtlijnen aangepast en verder uitgewerkt. 
Er zijn richtlijnen uitgewerkt over:  
  • Principes met betrekking tot het interhospitaalvervoer dat op rechtstreekse wijze verbonden is met het COVID-19-crisisbeheer  
  • Ontslagvervoer van Covid en non-Covid-patiënten 
  • Vervoer naar de intermediaire zorgstructuren (lees: schakelzorgcentra) 

De omzendbrief van de RMG vindt u hier terug.
De flowchart o.b.v. de meest recente omzendbrief vindt u hier terug.

 

Richtlijnen van MUTAS m.b.t. niet-dringend ziekenvervoer

MUTAS (Mutualistische Alarmcentrale), die het niet-dringend ziekenvervoer organiseert voor de Christelijke , Socialistische en Liberale mutualiteiten, neutrale ziekenfondsen en Railcare organiseert, maakte richtlijnen op voor zittend en rolstoelvervoer, vervoer van dialysepatiënten en begeleiding van de mantelzorger. Lees hier de richtlijnen van MUTAS.
 
Wat zijn de afspraken m.b.t. dialysevervoer? 
Het Agentschap Zorg en Gezondheid gaf via een omzendbrief aan de ziekenhuizen en vervoersdiensten de volgende richtlijnen mee: 
  1. Aan dialysepatiënten wordt gevraagd om – waar mogelijk – tijdelijk maximaal gebruik te maken van eigen vervoer, bijvoorbeeld via familie of kennissen. 
  2. Dialysepatiënten zonder COVID-19 symptomen worden collectief vervoerd. Aan de vervoersdiensten wordt gevraagd om tijdens het vervoer alle hygiënische maatregelen in acht te nemen. 
  3. (Vermoedelijke) COVID-19 patiënten die – als omwille van de algemene medische toestand geen hospitalisatie is vereist – beroep moeten doen op het georganiseerd ziekenvervoer, worden op individuele basis vervoerd. 
  4. Als de behandelend arts oordeelt dat een dialysepatiënt omwille van risico op besmetting met COVID-19 en dus omwille van een duidelijke medische indicatie niet op collectieve basis en mits in acht name van bovenstaande maatregelen vervoerd mag worden, mag de patiënt – in samenspraak met de hoofdarts van het ziekenhuis - gehospitaliseerd worden. 

 

6. Interessante medische informatie : 

Opfrissingsmodules voor artsen die op een ICU gaan werken tijdens een pandemie.
  • Via deze link van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care kunt u een opfrissingsmodule terugvinden voor artsen, die mee gaan werken op de intensive care afdeling en hun kennis willen opfrissen. Het is een cursus op Youtube, verdeeld over 3 onderdelen en duurt ongeveer anderhalf uur. 
  • Ook WHO biedt een meer uitgebreide opleiding aan via verschillende modules. Deze duurt ongeveer 10 uur, en is vooral bedoeld voor iedereen die op een ICU gaat werken in de pandemie. Zie omschrijving hieronder.
It is intended for clinicians who are working in intensive care units (ICUs) in low and middle-income countries and managing adult and pediatric patients with severe forms of acute respiratory infection (SARI), including severe pneumonia, acute respiratory distress syndrome (ARDS), sepsis and septic shock. It is a hands-on practical guide to be used by health care professionals involved in clinical care management during outbreaks of influenza virus (seasonal) human infection due avian influenza virus (H5N1, H7N9), MERS-CoV, COVID-19 or other emerging respiratory viral epidemics.

 

Kan de PCR-test vervangen worden door een CT? 
Meer informatie over gebruik van CT bij vermoeden van Covid-19 kunt u terugvinden op https://radiopaedia.org/articles/coronavirus-disease-2019-covid-19

 

7. Materiaal: 

Alle informatie m.b.t. persoonlijk beschermingsbeschermingsmateriaal is opgenomen in de FAQ persoonlijk beschermingsmateriaal.