Workshop ‘Levenseindezorg voor niet-terminale patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen’

Levenseindezorg is een complexe vorm van zorg, waarbij vele uiteenlopende dimensies van hulpverlening aan bod kunnen komen. De meeste aandacht gaat naar de ethische aspecten van levenseindezorg voor terminaal zieke patiënten. Een bijzondere ethische problematiek stelt zich in de geestelijke gezondheidszorg waar hulpverleners worden geconfronteerd met vragen rond het levenseinde van niet-terminale patiënten met een psychiatrische aandoening.

Er bestaat een groep van psychiatrische patiënten met een zware, complexe, meervoudige pathologie die chronisch is en therapie-resistent lijkt te zijn. De meeste van deze patiënten verblijven jarenlang in een psychiatrische zorgvoorziening. Anderen hebben frequent contact met zo’n zorgvoorziening. Deze patiënten worden geconfronteerd met een extreem hoge lijdensdruk, terwijl ze psychiatrisch ‘uitbehandeld’ worden geacht. Hun levenskwaliteit ervaren zij als laag, sommigen hebben herhaalde suicidepogingen achter de rug of formuleren een euthanasieverzoek.

Het uitzichtloos psychisch lijden dat deze patiënten als ondraaglijk ervaren is een moeilijk te omschrijven fenomeen dat verband houdt met een voortdurende bedreiging van het eigen leven, de hieruit voortkomende stress, rouw en verlieservaring, toenemende hulpeloosheid, het verlies van autonomie en zelfrespect, en het vooruitzicht dat deze toestand zal blijven duren. Het lijden kan rechtstreeks voortkomen uit de psychiatrische aandoening zelf, maar het houdt meestal ook verband met de context waarin de patiënt zich bevindt: de ervaring van stigmatisering en onbegrip als gevolg van de aandoening en van de langdurige zorgafhankelijkheid, eenzaamheid als gevolg van het mislukken van relaties, het onvermogen om zin te ervaren als gevolg van langdurige inactiviteit, enzovoort.

De confrontatie met uitzichtloos lijden van patiënten met een langdurige psychiatrische zorgnood roept ethische vragen op over de betekenis en inhoud van de behandeling en de zorg voor deze patiëntengroep. Moet de medische behandeling worden voortgezet? Wat is de aanwezige levenskwaliteit? Is een palliatieve benadering in de zorg voor deze patiënten mogelijk? Hoe moeten we omgaan met vragen van patiënten over actieve levensbeëindiging?

De Commissie voor Ethiek van Zorgnet-Icuro heeft zich langdurig gebogen over deze ethische vragen. Deze reflectie is uitgemond in Advies 20 ‘Levenseindezorg voor niet-terminale patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen’. Tijdens deze Workshop willen we met u in dialoog gaan over de inhoud van dit advies.

Programma

12u30:         Broodjeslunch

13u15:         Verwelkoming

13u30:         Omgaan met uitzichtloos existentieel lijden van psychiatrische patiënten: een kwalitieve interviewstudie met Vlaamse psychiatrische verpleegkundigen door Joke Lemiengre (UCLL – sTimul-Lubbeek)

14u15:         Levenseindezorg voor niet-terminale patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen: stand van zaken door Chris Gastmans (KU Leuven en Zorgnet-Icuro)

14u45:         Pauze

15u15:         Levenseindezorg voor niet-terminale patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen: een ethisch standpunt door Chris Gastmans (KU Leuven en Zorgnet-Icuro)

15u45:         Discussie

16u15:         Afsluiting

Wanneer?

maandag 26 maart 2018 - 12:30

Waar?

Provinciehuis Vlaams Brabant, Provincieplein 1, 3010 Leuven
Vlaams-Brabant